Op zo’n vijfenveertig meter hoogte, met de poten van mijn statief wat wankel tegen een stenen richel geleund die hier helemaal niet voor bedoeld is, maak ik een van mijn favoriete foto’s van Wrocław. Onder me strekt het marktplein zich uit met al die karakteristieke rode daken. Ik sta op het smalle stenen voetpad dat de twee torens van de Sint-Maria-Magdalena-kerk met elkaar verbindt. Voor de lokale bevolking staat het bekend als de Boetebrug, maar voor alle anderen is het de Heksenbrug.
De duistere legende van de Heksenbrug
De brug is in de 15e eeuw gebouwd en volgens de legende hadden de hoogte en het smalle, gevaarlijk leuningloze loopvlak oorspronkelijk een veel sinisterder doel dan een gewone brug. De brug werd gebouwd in de middeleeuwen, toen beschuldigingen van hekserij in Europa hoogtij vierden. In Wrocław werden vrouwen die van hekserij werden beschuldigd – meestal oudere, ongetrouwde vrouwen – gedwongen om langs de rand van de brug te lopen om hun schuld of onschuld vast te stellen. Als een beschuldigde heks het duizelingwekkende pad met succes aflegde, was dat natuurlijk het bewijs van haar schuld, want ze moest wel hulp van de duivel hebben gehad om eroverheen te komen. Ze werd dan levend verbrand. Als ze echter viel – een val die ongetwijfeld fataal zou zijn – was ze onschuldig. Wat er ook gebeurde, het „proces“ tegen de beschuldigde heks zou uitlopen op haar dood. Elke keer dat ik deze brug ben overgestoken, heb ik mijn eigen voeten op die smalle richel gezet, naar de grond 45 meter onder me gestaard en een lichte rilling over mijn rug gevoeld.
Maar er is een wat vriendelijkere, minder gruwelijke versie van het verhaal van de brug, een die op de informatieborden staat en aan toeristen wordt verteld. In de wat aangenamere versie van de geschiedenis van de brug werd een ijdele meid genaamd Tekla door haar vader vervloekt en veroordeeld tot het voor eeuwig vegen van de brug. Tekla werd van haar lot gered toen een goedhartige heks tussenbeide kwam. Volgens de lokale overlevering brachten moeders vroeger hun onhandelbare dochters naar de brug als waarschuwing, een waarschuwend verhaal over wat er gebeurt met vrouwen die zich niet aan de verwachtingen houden.
De bronzen heks, gefotografeerd bij zonsondergang
Nu staat op de ooit zo sinistere brug een Disney-achtige bronzen heks met haar kat; ze zien er helemaal niet dreigend uit. Integendeel, de heks heeft het vriendelijke uiterlijk van de beroemde dwergen van de stad en net als de dwergen glanzen de heks en haar kat door de tientallen jaren dat kinderen ze hebben aangeraakt.
Ik ben bij schemering naar de brug gekomen, mijn favoriete moment om de stad te fotograferen. De laatste bezoekers van vandaag zijn weer naar beneden gegaan, en de stapel muntjes die ze aan de voeten van de heks hebben achtergelaten, glinstert in het laatste zonlicht van de dag. Nu de menigte zich heeft verspreid, voel je al snel een lichte steek bij de gedachte aan het tragische verleden van de brug. Maar terwijl ik uitkeek over de stad waar ik zo van houd, voelde ik alleen maar mijn diepe genegenheid voor Wrocław en zijn inwoners, inclusief de bronzen figuren.
