Leiria
Ostatnia aktualizacja: 14 maja 2026 r.
Autor: Nico Trinkhaus
Leiria nie znalazła się na naszej liście miejsc w Portugalii, które koniecznie trzeba zobaczyć. Przyjechaliśmy tu z zupełnie innego powodu: egzaminu z języka portugalskiego, który musieliśmy zdać, żeby ubiegać się o obywatelstwo po sześciu latach pobytu w tym kraju. Nasz plan był prosty. Przyjechać, uczyć się, zdać, wyjechać.
Ale w dniu, w którym mieliśmy powtarzać czasy gramatyczne, pogoda była zbyt piękna, żeby siedzieć w pomieszczeniu. W pewnym momencie spojrzałem na Darię i powiedziałem: „Czego jeszcze nie wiemy, tego nie nauczymy się w ciągu najbliższych kilku godzin. Chodźmy zwiedzić miasto”.
Zostawiliśmy więc książki, a ja zacząłem szukać w Google Maps kawiarni, która sprzedaje typowe dla Leirii słodycze z żółtkiem. Taki był teraz plan: najpierw ciastka, a potem zobaczymy, dokąd zaprowadzi nas miasto.
Aha, na wypadek, gdybyś nie wiedział: Leiria to stolica prowincji w środkowej Portugalii, mniej więcej w połowie drogi między Lizboną a Coimbrą. Nie mieliśmy pojęcia, czego się spodziewać.
Spis treści
Fotograf podróżniczy zajmujący się sztuką
Nico Trinkhaus znany jest ze swoich wyrazistych zdjęć, które od 2011 roku zdobyły ponad 100 międzynarodowych nagród. Jego prace były wystawiane w całej Europie.
Plac Rodrigues Lobo: salon Leirii
Lubię miejskie place. Mówią one więcej o tym, jak funkcjonuje miasto, niż jakiekolwiek muzeum, a Praça Rodrigues Lobo nie jest tu wyjątkiem.
Plac nosi imię portugalskiego poety Francisco Rodriguesa Lobo, który urodził się w Leirii i czerpał wiele inspiracji z tego regionu. Nadal można tam znaleźć jego pomnik. Ale historia tego miejsca sięga jeszcze dalej. Pierwotnie nazywał się Praça de São Martinho, od kościoła, który kiedyś tu stał. Życie miasta jest związane z tym miejscem od czasu rozbudowy poza mury zamku w Leirii w XII wieku.
Z każdego miejsca na placu widać zamek górujący nad dachami. Bruk ma typowe dla Portugalii wzory calçada, a otaczające go niskie budynki o pastelowych fasadach sprawiają, że cała przestrzeń wydaje się otwarta i spokojna. Daria podała swój termos baristowi, żeby napełnił go kawą, a ja kupiłem sobie dwa lub trzy Brisas do Lis przy ladzie. To była nasza mała przekąska przed wyruszeniem pod górę.
Aby zrobić zdjęcie placu, przez chwilę spacerowałem po jego obrzeżach, szukając odpowiedniego kąta, w którym linie calçady na pierwszym planie przyciągnęłyby wzrok do kompozycji. Na placu było na tyle tłoczno, że uzyskanie czystego kadru bez ludzi wymagało cierpliwości, połączenia wielu ekspozycji oraz późniejszej edycji zdjęć, aby usunąć kilka osób, które siedziały w kawiarniach i w ogóle się nie ruszały.
„Leiria nie istnieje bez ciebie”
Tablica z nazwą miasta Leiria to centralny punkt orientacyjny w Leirii, na którym widnieje nazwa miasta ułożona z liter.
Znajduje się tuż obok znanej fontanny Fonte Luminosa na Praça Goa Damão e Diu, centralnym placu niedaleko Rynku Starego Miasta w Leirii. Fontanna, zaprojektowana przez rzeźbiarza Lagoa Henriquesa, upamiętnia dwie rzeki przepływające przez miasto – Lis i Lena.
Kiedy mówiliśmy ludziom, że jedziemy tam na egzamin językowy, nikt nie mówił „och, fajnie” ani „uwielbiam to miasto”. Zawsze słyszeliśmy: „Leiria? Wiesz chyba, że Leiria nie istnieje, prawda?”. Każdy Portugalczyk to powtarzał, jakby to była jakaś przyjacielska tajemnica, której nikt nie zadaje sobie trudu wyjaśnić.
Leiria ma też inną reputację. Mój kumpel João, który jechał ze mną na północ Portugalii, powiedział mi kiedyś, żebym zwolnił, gdy zbliżaliśmy się do miasta na autostradzie A1. Tamtejsza policja słynie z fotoradarów. Powiedział, że zatrzymują cię przy stacji benzynowej i od razu dają mandat. Na odcinku 20 km przed i po Leirii zawsze pilnuje, żeby jechać dokładnie z prędkością dozwoloną. Więc jeszcze przed wizytą byliśmy zaintrygowani. O co chodzi z tą Leirią, że nikt nie traktuje jej poważnie?
Zaskoczyło mnie to, że miasto nie próbowało walczyć z tym żartem. Zamiast tego wykorzystało go. Zobaczysz frazę „Leiria não existe sem ti” zamienioną w slogan, tuż obok znaku miasta na Praça Goa Damão e Diu, który aż prosi się o zdjęcie na Insta. To znaczy „Leiria nie istnieje bez ciebie”.
Zrobiłem to zdjęcie podczas Prova Leiria Doçaria, lokalnych targów słodyczy, więc znak był ozdobiony motywami Brisas do Lis. Bez dekoracji targowych litery są po prostu białe i mniej kontrastują z tłem. Szczęśliwy zbieg okoliczności sprawił, że to zdjęcie jest jeszcze ciekawsze.
Słodka Leiria: Brisas do Lis i targi słodyczy
Jeśli chcesz szybko poznać portugalskie miasto, odłóż przewodnik na bok i od razu kieruj się do cukierni.
W Leirii warto zapamiętać nazwę Brisas do Lis, pochodzącą od rzeki przepływającej przez miasto. Ciastka te były dawniej wypiekane przez zakonnice w dawnym klasztorze Convento de Santana. Żółtka jaj, cukier, mielone migdały. Znajdziesz je w kawiarniach na całym starym mieście. LuziClara to jedno z tradycyjnych miejsc, a Casinha Velha została polecona przez przewodnik Michelin.
Będę szczery: kupiłem kilka sztuk pierwszego dnia i były smaczne, ale jak na mój gust smak żółtka jest dość intensywny. Nie zrozum mnie źle, uwielbiam portugalskie desery z żółtkiem, ale wolę te, w których smak jajek nie jest tak dominujący, jak na przykład klasyczne pastel de nata. Daria też spróbowała jednego i w końcu zjedliśmy je wieczorem, przeglądając nasze materiały do nauki. Jest coś w powtarzaniu portugalskich koniugacji czasowników z lokalnym słodyczem w dłoni, co sprawia, że całe ćwiczenie wydaje się mniej przypominać test, a bardziej to, że naprawdę tu mieszkamy.
Następnego dnia poszliśmy na Prova Leiria Doçaria, targi słodyczy na Mercado de Sant'Ana, i spróbowaliśmy jeszcze kilku regionalnych wypieków. Na targach były dziesiątki różnych rodzajów z całego okręgu Leiria. Nie czułem potrzeby, żeby zjeść kolejną Brisa do Lis, ale było mnóstwo innych wypieków z żółtkiem do spróbowania.
Najlepszy punkt widokowy w Leirii
Dzwonnica w Leirii to zabytkowa budowla na starym mieście w Leirii, z której rozciąga się wspaniały widok na miasto i okolicę.
Zabawna historia: pojechaliśmy do Leirii na długi weekend, żeby zdać egzamin z języka, który jest nam potrzebny do ubiegania się o obywatelstwo portugalskie po sześciu latach mieszkania w tym kraju. Ale w dniu, w którym mieliśmy się uczyć, noc była tak piękna i przyjemna, że nie mogłem się oprzeć pokusie małej przygody.
Po przerwie na słodycze ruszyliśmy pod górę w stronę zamku, szukając punktu widokowego wystarczająco wysoko położonego, by zmieścić zarówno miasto, jak i zamek w jednym kadrze. Droga pod górę jest typowa dla Portugalii: wąskie średniowieczne uliczki bez prawdziwego chodnika, więc w końcu idzie się po jezdni obok samochodów. Na początku jest to trochę niewygodne, ale po kilku latach tutaj przyzwyczajasz się do tego. Kierowcy są ostrożni, a ludzie dbają o siebie nawzajem, więc jest to bezpieczniejsze, niż się wydaje.
Problem, który my, fotografowie, znamy aż za dobrze: kiedy już jesteś na szczycie zamku, nie możesz sfotografować Leirii wraz z zamkiem. Znajdujesz się wewnątrz jedynej rzeczy, którą chcesz mieć na zdjęciu.
Znalazłem publiczny taras w pobliżu katedry, tuż obok dzwonnicy. Znajduje się on niedaleko windy, która łączy dolną i górną część miasta. Weszliśmy na górę pieszo, ale w dół zjechaliśmy windą.
Miejscowi żartują, że Leiria ma katedrę bez wieży i wieżę bez katedry, bo obie budowle powstały osobno.
Zdjęcie
Kiedy dotarłem na taras, przy balustradzie stała para – dokładnie tam, gdzie chciałem zrobić zdjęcie. Stali tam dobre dziesięć minut. Stałem za nimi i myślałem sobie: „No dalej, jak długo jeszcze zamierzacie tam stać?”. Ale w miejscu z widokiem nie można nikogo poganiać. W końcu się przesunęli i miałem balustradę tylko dla siebie.
Wykorzystałem je jako linię prowadzącą, kierującą wzrok od pierwszego planu w górę, przez dzwonnicę, aż do zamku. Popołudniowe światło sprawiało, że cienie drzew padały na ściany wieży, dodając tekstury powierzchni, która w przeciwnym razie byłaby płaską, białą płaszczyzną. Szeroki kąt, bez statywu. Kiedy uzyskałem kompozycję, z której byłem zadowolony, zeszliśmy na dół i zwiedziliśmy jeszcze trochę miasta, zanim wróciliśmy do naszych książek.
Zamek w Leirii o zachodzie słońca
Zamek w Leirii (Castelo de Leiria) to średniowieczna twierdza górująca nad historycznym miastem Leiria w środkowej Portugalii. Trudno go przeoczyć, gdy jesteś w Leirii, bo tę majestatyczną budowlę widać praktycznie z każdego miejsca w mieście – emanuje historią i odrobiną mistycyzmu.
Zamku w Leirii nie da się przeoczyć. Stoi na szczycie wzgórza i widać go z różnych części miasta. Zamek zbudował Dom Afonso Henriques, pierwszy król Portugalii, a przez dziewięć wieków przekształcił się z twierdzy wojskowej w rezydencję królewską. Nie jest tak znany jak pobliskie Tomar czy Óbidos – ale ma to też swoje zalety: znacznie mniej turystów i większe poczucie odkrywania ukrytego skarbu.
Zdjęcia z naszego dachu
Moja ulubiona chwila związana z zamkiem nie miała miejsca w zaplanowanym miejscu do robienia zdjęć.
Zatrzymaliśmy się w pensjonacie Forest Villas, a nasz pokój znajdował się tuż pod tarasem na dachu. Tego wieczoru przeglądałem materiały do nauki, kiedy zauważyłem, że mury zamku mienią się ciepłym blaskiem zachodzącego słońca. Cicho wymknąłem się z pokoju, nawet nie zadbałem o to, żeby założyć porządne buty. Po prostu poszedłem na taras w skarpetkach.
Na dachu nie było nikogo. Żadnych krzeseł, żadnych stołów, tylko płaski taras i widok. Przesunąłem się na sam skraj, żeby ominąć linię drzew, i zrobiłem zdjęcie z ręki. Światło na kamieniu było piękne, ale niebo za nim było płaskie i szare.
Zszedłem z powrotem do Darii i materiałów do nauki. Dwadzieścia minut później wyjrzałem przez okno i zobaczyłem chmury zbierające się nad zamkiem, mieniące się kolorami w promieniach zachodzącego słońca. Poszedłem na górę ponownie.
Teraz niebo wyglądało spektakularnie, ale zamek stracił blask i wyglądał płasko. Oba zdjęcia zrobiłem z ręki, przy nieco różnych ogniskowych, bo niczego z tego nie planowałem.
W domu połączyłem te dwa zdjęcia: zamek z pierwszego, niebo z drugiego. Dopasowanie nie było idealne ze względu na różnicę ogniskowych, ale efekt się udał. Dwa razy w skarpetkach na górę, dwie wersje tego samego widoku. Więcej o tym procesie napisałem w poście o zachodzie słońca nad zamkiem w Leirii.
Jednodniowe wycieczki w okolicy Leirii
Leiria to świetna baza wypadowa na wycieczki. Obidos, ze swoim otoczonym murami średniowiecznym centrum, znajduje się niecałą godzinę jazdy samochodem stąd. Uwielbiamy tam spędzać czas. Jeśli uda ci się trafić na odpowiedni termin, sam festiwal MediEvo jest wart podróży.
Nazare leży około 40 minut na zachód i każdy, kto odwiedza Portugalię, powinien tam pojechać przynajmniej raz. Nie musisz nawet czekać na słynne gigantyczne fale. Sprawdź prognozę i jeśli fale są w miarę przyzwoite, jedź tam i zobacz. Nawet w zwykły dzień widok jest majestatyczny.
Fatima, Alcobaça i Batalha znajdują się w odległości 20 minut od Leirii. Raz zwiedziliśmy wszystkie trzy miejsca podczas jednej wycieczki samochodowej. Ale to już temat na inny artykuł.
Trasa spacerowa po Leirii (2–3 godziny)
Leiria jest na tyle niewielka, że główne atrakcje można zwiedzić pieszo w ciągu jednego popołudnia. Oto z grubsza trasa, którą pokonaliśmy:
- **Zacznij od Praça Rodrigues Lobo.** Wypij kawę i Brisa do Lis w jednej z kawiarni na placu.
- **Idź pod górę do dzwonnicy.** Podążaj wąskimi uliczkami w kierunku katedry. Taras obok dzwonnicy oferuje najlepszy widok na miasto z zamkiem w tle.
- **Idź dalej w kierunku zamku w Leirii.** Warto się tam wspiąć, żeby podziwiać panoramiczne widoki z góry.
- **Zjedź windą.** Między górną a dolną częścią miasta kursuje publiczna winda, która oszczędzi twoim kolanom wysiłku w drodze powrotnej.
- **Podejdź do znaku miasta Leiria.** Znajduje się on na Praça Goa Damão e Diu, niedaleko fontanny Fonte Luminosa.
- **Zakończ spacer na Mercado de Sant'Ana.** Jeśli trafisz w odpowiednim czasie, właśnie tam odbywa się targ Doçaria. W przeciwnym razie to dobre miejsce, żeby kupić lokalne produkty.
Cała trasa zajmuje od dwóch do trzech godzin.
Bądź na bieżąco, aby śledzić przyszłe aktualizacje tego artykułu.
P.S. Od czasu do czasu jeden z subskrybentów wygrywa podpisany wydruk artystyczny – to mały podziękowanie za to, że jesteś częścią tej przygody.
często zadawane pytania
Leiria znana jest ze swojego średniowiecznego zamku (Castelo de Leiria), zabytkowego placu Praça Rodrigues Lobo, lokalnego ciastka Brisas do Lis oraz portugalskiego dowcipu, że „Leiria nie istnieje”. Miasto ma też silne powiązania z pierwszym królem Portugalii, Domem Afonso Henriquesem.
Głównym placem jest Praça Rodrigues Lobo, nazwany na cześć portugalskiego poety Francisco Rodriguesa Lobo, który urodził się w tym mieście. Stanowi on centrum życia towarzyskiego Starego Miasta w Leirii, otoczone zabytkowymi budynkami, kawiarniami i sklepami, z którego rozciąga się bezpośredni widok na górujący nad nim zamek.
To znaczy: „Leiria nie istnieje bez ciebie”. To nawiązanie do popularnego portugalskiego żartu, że Leiria w ogóle nie istnieje – podobnie jak w przypadku niemieckiej teorii spiskowej o Bielefeldzie. Hasło to znajdziesz obok tablicy z nazwą miasta na placu Praça Goa Damão e Diu.
W kawiarniach na starym mieście znajdziesz „Brisas do Lis” – charakterystyczne ciastka z żółtkiem. LuziClara to tradycyjna knajpka, a Casinha Velha jest polecana przez przewodnik Michelin. Podczas corocznej imprezy „Prova Leiria Doçaria” na targu Mercado de Sant'Ana możesz spróbować dziesiątek regionalnych przysmaków.
Leiria leży około 130 km na północ od Lizbony. Podróż samochodem autostradą A1 zajmuje około 90 minut. Firma Rede Expressos obsługuje bezpośrednie połączenia autobusowe z lizbońskiego terminalu Sete Rios, a podróż trwa około dwóch godzin. Nie ma bezpośredniego połączenia kolejowego. Jeśli jedziesz samochodem, trzymaj się ograniczeń prędkości w okolicach Leirii. Policja na tym odcinku słynie z surowego egzekwowania przepisów.
Wystarczy jeden pełny dzień, żeby zwiedzić najważniejsze atrakcje na piechotę. Weekend daje ci czas na zwiedzanie w spokojnym tempie, spróbowanie lokalnych potraw i zrobienie zdjęć zamku o różnych porach dnia. My przyjechaliśmy na dwa dni i to było idealne rozwiązanie.
Wiosną (od kwietnia do czerwca) i wczesną jesienią (od września do października) pogoda jest przyjemna, a tłumy nie są zbyt duże. Zima to łagodniejsze światło i spokojniejsze ulice, co sprzyja robieniu zdjęć. Targi Prova Leiria Doçaria zazwyczaj odbywają się jesienią.
Zatrzymaliśmy się w pensjonacie Forest Villas, który miał taras na dachu z bezpośrednim widokiem na zamek. W okolicy starego miasta, przy Praça Rodrigues Lobo, są też małe hotele i pensjonaty, z których wszędzie można dojść na piechotę.
Tak. Centrum Leirii jest niewielkie, a wszystkie główne atrakcje znajdują się w zasięgu spaceru. Działa tu też winda miejska łącząca górną i dolną część miasta, co ułatwia poruszanie się po bardziej stromych odcinkach. Cała trasa spacerowa zajmuje od dwóch do trzech godzin.
Zamek w Leirii został zbudowany przez pierwszego króla Portugalii i oferuje panoramiczne widoki na miasto. Jest tu mniej tłoczno niż w zamkach w Óbidos czy Tomar, dzięki czemu zwiedzanie ma bardziej kameralny charakter. Zamek widać też niemal z każdego miejsca w mieście, więc staje się naturalnym punktem orientacyjnym podczas spaceru.
Klasztor w Batalha (UNESCO, 15 min), Fatima (20 min), Nazaré (40 min) i Óbidos (50 min) to miejsca, do których z Leirii można łatwo wybrać się na jednodniową wycieczkę.
Tak. Zdałem. A Leiria nie miała z tym nic wspólnego. Ale to właśnie to miasto sprawiło, że cały weekend był o wiele bardziej niezapomniany niż siedzenie w pokoju hotelowym z podręcznikiem do gramatyki.