Dolomity to pasmo górskie w północnych Alpach włoskich, rozciągające się na terenie Południowego Tyrolu, Trentino i Belluno, z 18 szczytami o wysokości powyżej 3 000 metrów. Jasna skała, która nadaje im kolor i nazwę, powstała około 230 milionów lat temu jako tropikalny atol, a całe pasmo zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 2009 roku. Najbliższe duże miasta to Wenecja i Innsbruck, każde z nich oddalone o około dwie godziny od serca pasma.
Jezioro Braies
Lago di Braies to chyba najbardziej znane jezioro w Dolomitach, które powstało, gdy osuwisko zablokowało rzekę Braies. W ciągu dnia tłumy krążą wzdłuż brzegu i ustawiają się w kolejce po drewniane łodzie wiosłowe. Wpadnij wieczorem, a sytuacja się odwraca: łodzie stoją zacumowane w rzędach, a ty możesz usiąść sam, patrząc na przystań i spokojną, szmaragdową wodę, podczas gdy ostatnie promienie słońca schodzą po skalnej ścianie za tobą.
Tutejsze legendy są tu na porządku dziennym. Jedna z nich głosi, że podczas pełni księżyca góry za jeziorem otwierają sekretną bramę do podziemi. Na pustym wieczornym brzegu, gdy woda tworzy idealne lustro, ta opowieść nie wydaje się wcale tak nieprawdopodobna.
Misurina
Misurina leży na wysokości 1 754 metrów, a powietrze to pierwsza rzecz, którą zauważysz: okolice jeziora od dawna słyną z właściwości leczniczych w przypadku chorób układu oddechowego, a ośrodek leczniczy działa tu do dziś. Trochę czasu zajęło nam przyzwyczajenie się do oddychania na tej wysokości; widoki wcale nam w tym nie pomagały.
Według legendy jezioro powstało ze łez olbrzymiego króla Sorapissa, który dla dobra swojej córki Misuriny przemienił się w górę i zapłakał, gdy spadła mu z dłoni. Zamiast olbrzymów znaleźliśmy jezioro, w którym widełek idealnie odbijała się wioska i klify. Każdy spacer po miasteczku dawał inną kompozycję, bo góry otaczają je ze wszystkich stron.
Boisko do piłki nożnej na wysokości 1 754 metrów
To, co najbardziej utkwiło mi w pamięci z Misuriny, to nie było jezioro. Idąc z miasta w stronę ośrodka oddechowego, obok małego klasztoru, dotarliśmy do otwartej łąki, na której w trawie stały dwie zniszczone przez pogodę bramki, a za nimi wznosiła się stroma ściana dolomitowej skały, nad którą spływały chmury.
Boisko piłkarskie u podnóża gór, na wysokości, gdzie już podczas samego spaceru czuło się rzadkie powietrze. Rozegranie tutaj pełnego meczu to pewnie trening sam w sobie; jak to mówią, ruch na takich wysokościach wzmacnia organizm. Nie wyobrażałem sobie, że tak malownicze dno doliny może służyć do czegoś tak zwyczajnego – i właśnie dlatego to zdjęcie tak działa.
Santa Maddalena i grupa Odle
Od dawna chciałem sfotografować kościół Santa Maddalena w Val di Funes z poszarpanymi szczytami Odle w tle, oświetlonymi ciepłym światłem zachodzącego słońca. Tego wieczoru, kiedy w końcu wspięliśmy się na wzgórze nad wioską, zamiast tego nadciągnęła burza. Zostaliśmy na miejscu, gdy nad kościołem i wieżami rozbłysło światło burzy – promień słońca przebił ciemne chmury i oświetlił dzwonnicę. Potem zmokliśmy do suchej nitki; deszcz w Dolomitach jest ulewny i nie ma z nim dyskusji.
Patrząc teraz na to zdjęcie, lepiej się stało, że marzenie o słonecznym wieczorze nie wyszło. Na początku czerwca mieliśmy wioskę całkowicie dla siebie, w miejscu, w którym spodziewałem się, że będę musiał dzielić przestrzeń z rzędem statywów.
Szczyt Vallandro
Najwspanialsze w jeździe po Dolomitach jest to, że sama trasa ciągle przewyższa sam cel podróży. W drodze do Lago di Braies po naszej lewej stronie otworzyła się dolina: kwitnące łąki, żwirowa ścieżka, stare drewniane chaty i nagie, piramidalne szczyty Picco di Vallandro wznoszące się nad łąką, nazywane Dürrenstein po niemieckiej stronie mapy.
Zatrzymaliśmy się, poszliśmy ścieżką przez łąkę i zastanawialiśmy się nad tymi rozrzuconymi chatami, zbyt daleko od jakiegokolwiek stoku narciarskiego, by mogły mu służyć; najprawdopodobniej to stare stodoły na siano, takie, jakie rozsiane są po każdej użytkowanej łące w Południowym Tyrolu. Plan na ten dzień zmienił się na pół godziny, a ten objazd okazał się w końcu ważniejszy niż sam cel.
Jezioro Antholzer See
Jezioro Antholzer See, trzecie co do wielkości jezioro w Południowym Tyrolu, leży na wysokości 1 642 metrów w pobliżu granicy z Austrią – jego turkusowa tafla otoczona jest zalesionymi zboczami. Legenda głosi, że kiedyś stały tu trzy zamożne gospodarstwa, których właściciele odesłali żebraka; jego klątwa zalała pola trzy dni później, a od tamtej pory pokrywa je jezioro.
Przyjechaliśmy w deszczu, co rozstrzygnęło kwestię kąpieli i wędrówek po nieznanych górach. Zamiast tego, z drewnianej platformy widokowej, zrobiłem zdjęcie z długim czasem naświetlania, na którym widać turkusową wodę i chmury sunące nad grzbietami gór. Spacer wokół jeziora pozostał na liście rzeczy do zrobienia, co jest kolejnym powodem, dla którego Dolomity wciąż znajdują się na każdej naszej liście.
Kiedy warto wybrać się w Dolomity
Początek czerwca nas zaskoczył: szlaki były prawie puste, łąki w pełnym rozkwicie, a pogoda zmieniała się błyskawicznie – od słońca do burzy w ciągu godziny. Lipiec i sierpień to stabilne warunki na szlakach i największe tłumy w roku, zwłaszcza nad jeziorem Lago di Braies, gdzie najspokojniej jest wczesnym rankiem i wieczorem. Jesień mieni modrzewie złotem; zima zamienia ten region w raj dla narciarzy.
Niezależnie od pory roku, spakuj się na nagłe zmiany pogody. Raz zmokliśmy do suchej nitki, raz deszcz zmusił nas do przerwania wędrówki, a dwa najlepsze ujęcia z całej wyprawy powstały właśnie w takich warunkach.
Fotografowanie Dolomitów
Dolomity wynagradzają cierpliwość w kwestii pogody i chęć zatrzymania się. Burza w Santa Maddalena, pusty wieczór w Braies, przypadkowo odkryta łąka u podnóża Picco di Vallandro: niczego z tego nie planowaliśmy, a wszystko to przerosło nasze oczekiwania. Każda dolina skrywa swoją legendę, a podpisy pod zdjęciami piszą się same.
Wpis na listę Światowego Dziedzictwa z 2009 roku obejmuje dziewięć pasm górskich, a nawet podczas krótkiej wycieczki bez trudu można odwiedzić kilka z nich; odległości są niewielkie, a przełęcze między nimi to część atrakcji. Pasmo to naturalnie łączy się z miastami u jego podnóża: wjechaliśmy z równin, o których obszernie pisze przewodnik po Weronie, a laguna z przewodnika po Wenecji znajduje się dwie godziny drogi od szczytów, a reszta Włoch rozciąga się na południe od nich.
Często zadawane pytania
Gdzie leżą Dolomity i jak się tam dostać?
Dolomity leżą w północno-wschodniej części włoskich Alp, na terenie Południowego Tyrolu, Trentino i prowincji Belluno. Najbliższe lotniska to Wenecja, Werona i Innsbruck – każde z nich znajduje się mniej więcej dwie godziny jazdy samochodem od tego pasma górskiego. Najwygodniej jest dojechać samochodem; najbliższe węzły kolejowe to Bolzano i Brunico, a do Cortiny można dojechać autobusem.
Kiedy najlepiej wybrać się w Dolomity?
W czerwcu kwitną łąki i jest mało turystów, ale popołudniowa pogoda bywa zmienna. W lipcu i sierpniu szlaki są najbardziej przewidywalne, ale jest też najwięcej ludzi. Pod koniec września i w październiku możesz podziwiać złociste modrzewie i spokojne ścieżki. Od grudnia do marca trwa sezon narciarski. Dla fotografów najlepsze są miesiące przejściowe.
Czy w Dolomitach potrzebujesz samochodu?
W zasadzie tak. W sezonie autobusy łączą główne miasta i niektóre jeziora, ale prawdziwy urok tego regionu tkwi w dolinach i przełęczach między poszczególnymi miejscami oraz w swobodzie zatrzymywania się, gdy tylko pojawi się ładny widok. Wiele z najlepszych ujęć z naszej podróży powstało właśnie dzięki nieplanowanym postojom przy drodze.
Czy da się odwiedzić Lago di Braies bez tłumów?
Tak, o poranku i wieczorem. Latem w południe parking jest pełny, a brzegi zatłoczone, a w ostatnich sezonach w godzinach szczytu wprowadzono ograniczenia w dojeździe do drogi prowadzącej do doliny, więc przed wyjazdem sprawdź aktualne przepisy. Wczesnym rankiem i wieczorem nad jeziorem robi się pusto, a łodzie stoją w miejscu.
Czy można pływać w jeziorach w Dolomitach?
Pływanie jest generalnie dozwolone w jeziorze Antholzer See i większości naturalnych jezior, ale woda pozostaje zimna nawet latem; są to alpejskie jeziora zasilane wodą z topniejącego śniegu, położone na wysokości ponad 1400 metrów. Jezioro Lago di Braies najlepiej zwiedzać łódką wiosłową. Zawsze sprawdzaj lokalne oznakowanie, bo zasady różnią się w zależności od jeziora.
Dlaczego Dolomity znalazły się na liście światowego dziedzictwa UNESCO?
Ze względu na geologię i krajobrazy. Jasna skała dolomitowa to skamieniałe pozostałości tropikalnego atolu sprzed około 230 milionów lat, które uformowały 18 szczytów o wysokości ponad 3000 metrów, strome ściany i wysokie płaskowyże. W 2009 roku UNESCO wpisało na listę dziewięć systemów górskich tego pasma właśnie ze względu na te cechy.
