Werona leży w regionie Wenecji Euganejskiej, na północy Włoch, otoczona podwójnym zakrętem rzeki Adige – drugiej co do długości rzeki w kraju. To rzymskie miasto, które nigdy nie przestało tętnić życiem: amfiteatr wciąż wypełnia się widzami na operę, a stare miasto jest wpisane na listę światowego dziedzictwa. Całe miasto leży na trasie kolejowej między Mediolanem, Wenecją a południowym brzegiem jeziora Garda. Większość atrakcji, po które przyjeżdżają turyści, mieści się w obrębie pętli rzeki.
San Giorgio in Braida
Najlepszy widok na miasto rozciąga się z wody, a nie z góry. Z północnego zakrętu Adige kopuła i ceglana dzwonnica kościoła San Giorgio in Braida zamykają widok na drugi brzeg – renesansowy kościół górujący nad terakotowymi dachami oraz zagajnikiem ciemnych cyprysów i cedrów. Po tej stronie, tuż nad rzeką, rozciąga się ochrowy pałac z zielonymi okiennicami, a ludzie siedzą w słońcu na schodach przy jazie.
Nico spędził w Weronie tylko jeden dzień we wrześniu 2011 roku, zanim wrócił pociągiem nad Jezioro Garda. Światło tego dnia było mieszanką mgły i słońca – takim, które spłaszcza scenę, zamieniając ją w coś przypominającego obraz. Miasto było wtedy pełne turystów, co sprawia, że spokój na zdjęciu to raczej zamierzony efekt niż rzeczywistość.
Arena w Weronie
Arena w Weronie to rzymski amfiteatr z I wieku, jeden z najlepiej zachowanych na świecie, który wciąż służy swojemu pierwotnemu przeznaczeniu. Od 1913 roku odbywa się tu letni festiwal operowy, a przez całe miesiące na starych kamiennych trybunach montuje się scenografię i rzędy ponumerowanych siedzeń.
Jedynym sposobem, żeby to zobaczyć, jest przyjście wcześnie. Puste trybuny, zanim ustawiły się kolejki, sfotografowano niedługo po otwarciu, gdy ciepłe słońce padało nisko na kamień; zanim Nico wyszedł, kolejka po bilety ciągnęła się już przez cały plac. Charakterystycznym elementem jest Ala – krótki fragment zewnętrznego pierścienia, który wciąż wznosi się na wysokość czterech łuków nad górnym rzędem. To jedyna prawdziwa pozostałość po zewnętrznej ścianie amfiteatru.
Castel San Pietro
Jeśli chcesz podziwiać rozległy widok, jest jedno miejsce, w którym warto się znaleźć. Castel San Pietro stoi na wzgórzu na lewym brzegu, nad miejscem, gdzie kiedyś stał rzymski teatr. Stąd rozciąga się pełny widok na stare miasto położone w zakolu rzeki. Zdjęcia dachów mieniących się złotem w mglistym słońcu zrobiono stąd późnym popołudniem tego samego dnia: rzeka Adige wije się za mostami, dzwonnice wystają ponad linię dachów, a odległe obrzeża miasta zlewają się z ciepłą mgłą.
Nie bez powodu jest to najczęściej fotografowany punkt widokowy w Weronie, a wspinaczka na wzgórze naprawdę się opłaca. Do wzgórza można dojść krótkim spacerem lub wjechać kolejką linową od strony rzeki, a taras to otwarta przestrzeń, a nie płatny punkt widokowy.
Fotografowanie Werony
Zdjęcia Nico z Werony są wyraźnie retuszowane, a panorama z Castel San Pietro to tego najlepszy przykład. Istnieją dwie wersje zrobione tego samego dnia o tej samej godzinie, ale wyretuszowane w dwóch różnych celach. Jedna przypomina obraz akrylowy, a druga jest bliższa naturalnemu oświetleniu. Ciemny cyprys otacza drugie zdjęcie po lewej, a dzwonnica kościoła Sant’Anastasia góruje nad drugim brzegiem.
Sam dzień nie sprzyjał mu. Była mgła, a światło nie było takie, jakiego oczekiwał, więc praca przeniosła się do etapu obróbki, gdzie właśnie leży sedno jego argumentacji na temat fotografii. Malarz, który przerabia scenę, jest podziwiany za swoją wizję; fotograf, który robi to samo, często jest oskarżany o oszustwo. Panoramy Werony są odpowiedzią: aparat rejestruje miejsce, a obróbka pokazuje, jak on je widział.
Historia i Stare Miasto
Werona istnieje już od ponad dwóch tysięcy lat – to rzymska kolonia, która w XIII i XIV wieku stała się średniowieczną potęgą pod rządami rodu della Scala, znanego też jako Scaligeri. Ich nazwisko wciąż widnieje na Castelvecchio i na umocnionym moście obok niego. Na rzeźbionych grobowcach w pobliżu Piazza delle Erbe, placu targowego wytyczonego na miejscu starego rzymskiego forum.
Druga nazwa związana z tym miastem jest fikcyjna. Szekspir umieścił tu akcję „Romea i Julii”, a dom w centrum został wyposażony w balkon i od tamtej pory funkcjonuje jako dom Julii, więc nie ma w tym ani odrobiny historycznej prawdy. Prawdziwym powodem do dumy jest sama zabudowa: całe historyczne centrum zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa w 2000 roku, docenione za dwa tysiące lat nieprzerwanej zabudowy w obrębie jednego miasta.
Kiedy warto odwiedzić Weronę
Najlepsze są późna wiosna i wczesna jesień: łagodna pogoda, jasne światło i możliwość spacerowania po starym mieście nawet w środku dnia. We wrześniu, kiedy Nico robił zdjęcia miasta, panowała ta mgiełka, która świetnie pasuje do dachów widzianych z Castel San Pietro.
Lato jest gorące i tłoczne, ale to też sezon operowy w Arenie, który trwa mniej więcej od czerwca do początku września – i to właśnie wtedy warto spędzić w amfiteatrze wieczór, a nie poranek. Zima jest zimna i spokojna, dni są krótkie, a sceny festiwalowe już zdemontowane. Jezioro Garda jest na tyle blisko, że o każdej porze roku warto je włączyć do tej samej wycieczki.
Często zadawane pytania
Z czego najbardziej znana jest Werona?
Werona słynie z rzymskiej areny, amfiteatru z I wieku, oraz z letniego festiwalu operowego. To właśnie tu rozgrywa się akcja sztuki Szekspira „Romeo i Julia”. Jej historyczne centrum, położone w zakolu rzeki Adige, jest wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO i szczyci się dwoma tysiącami lat nieprzerwanej historii architektury.
Ile dni warto spędzić w Weronie?
Jeden pełny dzień wystarczy, żeby zobaczyć najważniejsze atrakcje: Arenę, Piazza delle Erbe, nabrzeża rzeki i pod koniec dnia podziwiać panoramę z Castel San Pietro. Drugi dzień pozwala na spokojniejsze zwiedzanie. Stare miasto i jego kościoły albo krótka przejażdżka pociągiem nad Jezioro Garda.
Skąd rozciąga się najlepszy widok na Weronę?
Castel San Pietro, położony na wzgórzu nad lewym brzegiem Adige. Stąd rozciąga się najszerszy widok na stare miasto w zakolu rzeki. Można się tam dostać po krótkim podejściu albo kolejką linową z brzegu rzeki, a taras jest otwarty i bezpłatny. Najlepiej wygląda to w świetle późnego popołudnia, kiedy słońce oświetla dachy.
Kiedy najlepiej wybrać się do Werony?
Późną wiosną i wczesną jesienią pogoda jest łagodna, światło jasne, a centrum miasta idealne na spacery. Latem jest gorąco i tłoczno, ale wtedy trwa sezon operowy w Arenie – mniej więcej od czerwca do początku września. Zima jest mroźna i spokojna, a dni krótkie. We wrześniu panuje delikatna mgła, która świetnie pasuje do panoramicznych widoków z dachów.
Czy Arena w Weronie jest nadal używana?
Tak. W Arenie w Weronie od 1913 roku odbywa się letni festiwal operowy. Na czas sezonu na rzymskich trybunach montuje się scenografię i trybuny dla widzów. Odbywają się tu też koncerty. Najlepiej przyjść tu wcześnie rano, przed rozpoczęciem przedstawień i kolejkami po bilety, żeby zobaczyć pusty amfiteatr.
Jak dojechać do Werony?
Werona leży na głównej linii kolejowej między Mediolanem a Wenecją. Z obu miast dojeżdja się tu w nieco ponad godzinę, a głównym dworcem jest Porta Nuova. Jezioro Garda znajduje się w odległości krótkiej przejażdżki pociągiem na zachód. Historyczne centrum miasta jest niewielkie i po przyjeździe najlepiej zwiedzać je na piechotę.
Czy warto odwiedzić Weronę?
W Weronie znajduje się jeden z najlepiej zachowanych rzymskich amfiteatrów na świecie. Stare miasto wpisane na listę światowego dziedzictwa oraz panorama rzeki rozciągająca się z Castel San Pietro. Wszystko to w obrębie jednej pętli rzeki Adige. To wystarczy na cały dzień zwiedzania. Albo jako baza wypadowa do jeziora Garda i okolic Wenecji Euganejskiej.
