Nie ma drugiego takiego miejsca, gdzie zmysłowe barokowe kształty przeplatają się z logiką neoklasycystycznych zasad. Ten pełen pasji taniec w Wiedniu trwa już od wieków, a dziś możesz to wszystko zobaczyć na własne oczy.
Piękno miesza się z logiką, wiara spotyka się z wyzwoleniem, a wszystko to dzieje się w komfortowej atmosferze spokojnego, codziennego życia w eleganckiej dzielnicy. Chciałbym powiedzieć, że Wiedeń to miasto kontrastów, ale tak nie jest. Przeciwności po prostu się nakładają – protesty przeciwko równości płci odbywają się jedną ulicę dalej od parady równości, a dla miejscowych wydaje się to czymś zupełnie zwyczajnym.
Wycieczka do Wiednia
Wycieczka do Wiednia została przez nas zaplanowana raczej spontanicznie. Nico planuje sfotografować wszystkie stolice Unii Europejskiej, a po tym, jak w tym roku odwiedziliśmy południowe miasta – Ateny, Madryt, Nikozję – postanowiliśmy zobaczyć kilka sąsiednich krajów i wybraliśmy Wiedeń. Daria marzyła o powrocie tam od szesnastego roku życia (widziała to miejsce przelotnie podczas wycieczki szkolnej), a Nico był tam ostatnio, gdy miał trzy lata (nic z tego nie pamięta).
Wynajęliśmy małe mieszkanie na Airbnb niedaleko centrum miasta, w czwartej dzielnicy o nazwie „Wieden” – Darii spodobało się, że to też polska nazwa Wiednia. Dzięki tej lokalizacji mogliśmy dotrzeć prawie wszędzie w piętnaście minut spacerem. Okolica wydawała się być zamieszkana głównie przez Austriaków. Dla nas obojga zaskakujące było dowiedzieć się, że 600 tysięcy mieszkańców ma mieszkania współfinansowane przez państwo (miasto liczy w sumie 1,6 miliona mieszkańców). To prawie jedna trzecia społeczeństwa – czapki z głów przed radą miasta! Zatrzymaliśmy się więc w przytulnym, jednopokojowym mieszkaniu z drewnianymi ścianami i próbowaliśmy wyobrazić sobie, jak to jest być takimi lokalnymi mieszkańcami.
Żeby poznać to miejsce, pierwszego dnia po prostu spacerowaliśmy po wiedeńskich ulicach, próbując uchwycić życie miasta na zdjęciach, poczuć je, przeżyć przez chwilę, zanim rzuciliśmy się, by sfotografować idealny budynek w idealnym świetle. Pierwsze wrażenia: to miasto dobrobytu. To też miejsce, gdzie można się zrelaksować. Większość sklepów zamyka się o szóstej, a o niedzielnych zakupach czy otwartej ulubionej restauracji możesz zapomnieć – to czas odpoczynku dla wszystkich. W Wiedniu rozsądek spotyka się z przyjemnością – panuje między nimi równowaga. Pracujesz, a potem cieszysz się życiem w przestronnych parkach, kawiarniach, na placach publicznych, gdzie siadasz i pijesz zimne białe wino z przyjaciółmi. A gospodarka ma się po prostu świetnie.
Trochę o historii Wiednia
Jedna z naszych przyjaciółek wspomniała kiedyś, że Wiedeń przypomina jej czasy starożytne, ale tak jakby te czasy miały miejsce właśnie teraz. Nie ma tu ruin, ale w tym nowoczesnym mieście wciąż można poczuć klimat starożytnego Rzymu. Jest w tym coś wyjątkowego…
Na początku swojego istnienia Wiedeń był obozem Cesarstwa Rzymskiego. W XI wieku był ważnym ośrodkiem handlowym. W końcu, za panowania dynastii Habsburgów, stał się największym miastem Europy i stolicą Cesarstwa Austriackiego, a później – Austro-Węgier.
W XVI i XVII wieku Wiedeń bardzo ucierpiał w wyniku najazdów Turków osmańskich. Miasto jednak przetrwało i stało się silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej dzięki swoim fortyfikacjom. Podczas drugiego oblężenia armia turecka została pokonana przez polskiego króla – Jana Sobieskiego, co spowodowało utratę wpływów Imperium Osmańskiego w Europie.
Czasem zniszczenie daje szansę na stworzenie czegoś nowego. Po wojnie z Turkami wiele budynków odbudowano w stylu barokowym, dominującym w XVII wieku. Nadało to miastu własny charakter, pełen pełnych kształtów i bogatych kolorów. Z tamtych czasów pochodzą pałace Belvedere i Schönbrunn z ich rozległymi ogrodami zaprojektowanymi do spacerów, gdzie liczy się każdy szczegół – czy to kwiaty, ścieżki, przycięte drzewa, czy fontanny.
Spędziliśmy kilka wieczorów w tych ogrodach. Po prostu spacerowaliśmy, popijając wina Gruner Veltliner (typowy dla Austrii szczep winogron), obserwując zachód słońca za barokowymi zespołami architektonicznymi i tętniącym życiem miastem w tle. Nie byliśmy tam jedyni – ludzie rozkładali koce, siadali na trawie i rozmawiali, śmiali się, bawili. Ci mniej leniwi biegali, ćwiczyli lub po prostu wspinali się do części pałaców położonych na wzgórzach.
Styl Wiednia
W XVII i XVIII wieku w literaturze, muzyce, teatrze, operze, malarstwie, rzeźbie i architekturze dominowały dwa style sztuki – wspomniany wcześniej barok i neoklasycyzm. Można by powiedzieć, że te dwa style były przeciwieństwami, jednak w Wiedniu współistnieją w harmonii. Możesz wejść do barokowego kościoła św. Piotra i podziwiać złote figury biblijnych bohaterów, których pozy są tak pełne wyrazu i emocji cierpienia lub oświecenia. Będziesz zachwycony kolorami i pulchnymi aniołkami, tak typowymi dla baroku. A te wrażenia dobrobytu i ezoteryki pogłębi koncert organowy Bacha, jeśli odwiedzisz ten kościół w odpowiednim czasie.
Potem wychodzisz na zewnątrz, a słońce rozprasza wrażenie śmiertelności i przytłaczającej obecności Boga (niezależnie od tego, czy jesteś wierzący, czy nie) i nagle znajdujesz się przy Pałacu Hofburg, którego niektóre części charakteryzują się prostotą, harmonią i równowagą neoklasycyzmu. Kilka kroków dalej i jesteś przy „Helden Platz” – „placu bohaterów”. Idąc dalej, widzisz pomnik Marii Teresy, cesarzowej Wiednia („Królowej”) z czasów złotej ery, patronki naukowców i artystów. Po obu stronach tego potężnego pomnika stoją dwa symetryczne budynki, które wyglądają niemal identycznie – muzeum sztuki i muzeum historii naturalnej. Dusza przeciwna umysłowi, taka sama, w równowadze, tylko w innych miejscach.
Te powiązania między duszą a umysłem można znaleźć w całym mieście. Nie tylko barok i neoklasycyzm, które teoretycznie stały naprzeciw siebie, współistnieją tu w równowadze. W tym mieście jest dużo logiki. Wiedeń był jednym z pierwszych miast, gdzie w XVIII wieku rozwinęło się sprzątanie miejskie jako odpowiedź na problemy higieniczne. Poza tym obecnie woda z kranu jest pyszna, bo płynie do ciebie kanałami z gór położonych 100 kilometrów od stolicy Austrii, które zbudowano sto lat temu.
Ale w Wiedniu jest też mnóstwo duszy i wyrazu, które wywodzą się z XX wieku. W tamtych czasach Wiedeń był miejscem, gdzie narodził się secesja. Ręka do góry, kto nie zna muzyki Wagnera albo pięknych obrazów Gustava Klimta, gdzie realizm miesza się z egipskimi symbolami i egzotycznymi złotymi ornamentami.
Kiedy myślisz o wiedeńskim Praterze, prawdopodobnie jako pierwsze przychodzi ci na myśl kultowe diabelskie koło. Koniecznie musisz odwiedzić fascynującą wystawę Prater Cabins w Muzeum Prateru, gdzie stare gondole zostały przerobione na ekspozycje opowiadające historię miasta. Próbując nadrobić zaległości w historii i sztuce z poprzednich stuleci, nie mieliśmy okazji zagłębić się w sztukę współczesną i życie miasta.
Warto odwiedzić to miejsce, a może się okazać, że główną atrakcją nie jest sznycel wielkości pizzy (jak początkowo sądził Nico). Trzeba tu przyjechać, żeby doświadczyć spokojnego połączenia europejskiego dziedzictwa kulturowego.
