Cypr

Indeks

Cypr to trzecia co do wielkości wyspa na Morzu Śródziemnym, zaraz po Sycylii i Sardynii. Leży na południe od Turcji oraz na zachód od Syrii i Libanu. Od 1974 roku wyspa jest podzielona. Republika Cypru, która jest członkiem UE, kontroluje południe, a administracja turecko-cypryjska – północ. Stolica, Nikozja, leży po obu stronach linii podziału. Pafos i Larnaka znajdują się na południowym wybrzeżu.

Zamek w Pafosie nad portem na Cyprze, a obok niego figura z brązu leżąca na złotej skale i spoglądająca w stronę morza
Zamek w Pafos na końcu portu, z brązową figurą na skałach tuż obok

Zamek w Pafosie

Zamek stoi na końcu portu w Pafosie, otoczony z trzech stron morzem. Jego historia przeplata się z losami wszystkich władców wyspy. Najpierw była tu bizantyjska forteca. Potem, po trzęsieniu ziemi w 1222 roku, Lusignanowie zbudowali tu zamek. W 1570 roku Wenecjanie rozebrali go przed inwazją osmańską. W końcu Osmanie odbudowali go w 1592 roku. Później, za czasów brytyjskich, służył jako magazyn soli.

Kiedy tam byliśmy, w zamku odbywała się wystawa o uchodźcach i wojnie w Syrii. W tych zimnych, starych murach ta wystawa poruszała bardziej niż jakakolwiek ekspozycja w galerii.

Na zewnątrz jednak świeciło słońce, a ludzie się śmiali. Na skałach obok zamku znaleźliśmy figurę z brązu leżącą na głazie i spoglądającą w stronę morza. Po obejrzeniu wystawy mogliśmy to zinterpretować tylko w jeden sposób. Przywołało to obrazy ludzi, którzy utonęli, próbując dotrzeć do Europy. Ta interpretacja mieści się w kadrze: fort, otwarte morze i postać, która to obserwuje.

Pafos

Pafos to miasto na zachodzie wyspy, które ma własne lotnisko. Kato Pafos, czyli dolne miasto wokół portu, leży poniżej Ktima, czyli górnego miasta. Większość zabytków archeologicznych znajduje się jednak nad wodą.

Te stanowiska archeologiczne są wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Najbardziej znane są z mozaik podłogowych rzymskich willi oraz wykutych w skale Grobowców Królów.

Nasze własne odkrycie miało miejsce w drodze z hotelu do supermarketu. Przy drodze zachodzące słońce oświetlało ruiny kopułowej łaźni pod starym drzewem. W kopule widoczne są małe okrągłe otwory. Pierwotnie wpuszczały światło do łaźni poniżej. Potem szukaliśmy informacji o jej historii, ale prawie nic nie znaleźliśmy. Żaden z naszych przewodników nawet o tym nie wspominał. Jednak ta sceneria nie potrzebowała historii: ciepły kamień, zielone liście i błękitne niebo z smugami chmur.

Ruiny łaźni z kopułą w Kato Paphos na Cyprze, z kopułą przesianą małymi okrągłymi otworami, obok starego drzewa w promieniach zachodzącego słońca
Ruiny łaźni z kopułą w Kato Paphos, oświetlone popołudniowym słońcem

Larnaka

W Larnace znajduje się główne lotnisko na wyspie, więc większość podróży na Cypr zaczyna się lub kończy właśnie tutaj. Nasza podróż też się tu zakończyła. Mieliśmy jedno popołudnie w mieście przed lotem powrotnym do Berlina.

Zamek stoi tuż nad brzegiem morza, na końcu nadmorskiej promenady. Osmanowie odbudowali go w 1625 roku. Później Brytyjczycy wykorzystywali go jako więzienie. Dziś mieści się w nim Muzeum Średniowiecza w Larnace.

Warunki tego popołudnia były trudne. Niebo było ponure, a od morza wiał też silny wiatr. Wtedy, gdy mijaliśmy zamek, wyszło słońce. Przez około minutę oświetlało mury zamku nad piaskiem. Miałem aparat pod ręką, więc zrobiłem zdjęcie. Ta minuta rozgrzała kamień i nadała niebu wyrazistość. Za murami wznosi się też minaret. Niedługo potem chmury znów się zebrały.

Zamek w Larnace na Cyprze widziany z plaży, minaret i mur Muzeum Średniowiecza tuż obok, słońce przebijające się przez chmury
Zamek w Larnace widziany z piasku, w chwili, gdy przebił się promień słońca

Kościół św. Łazarza

Larnaka to starożytne miasto Kition. Według tradycji prawosławnej Łazarz przybył tu po tym, jak Jezus wskrzesił go z martwych. Uciekł z Judei, został pierwszym biskupem Kition i żył jeszcze przez 30 lat. To właśnie tutaj zmarł po raz drugi.

Nad jego grobem stoi kościół. Zbudował go cesarz Leon VI pod koniec IX wieku. Rzeźbiona dzwonnica pojawiła się znacznie później, w XIX wieku.

Dzięki tej legendzie plac wokół kościoła zapełnia się turystami z całego świata. Szybko zrozumiałem, dlaczego. W tym miejscu jest coś ponadczasowego. Kościół na placu pod ciężkim niebem był moją próbą uchwycenia tego klimatu. Kamień lśni, a flagi wiszą nad całym placem. Mimo to stawiam temu zdjęciu wyższe wymagania niż pozostałym. Dla mnie wciąż czegoś w nim brakuje i właśnie to pytanie sprawia, że wracam do tego tematu.

Kościół św. Łazarza w Larnace, jego rzeźbiona dzwonnica i złocisty kamień na tle imponującego nieba, flagi rozwieszone nad placem
Kościół św. Łazarza i jego XIX-wieczna dzwonnica

Nikozja

Nikozja to ostatnia podzielona stolica w Europie. Przez stare miasto, w obrębie jego weneckich murów, przebiega strefa buforowa ONZ, tzw. Zielona Linia. Jako berlińczyk nie mogę tej linii zignorować. Więcej informacji znajdziesz w naszym przewodniku po Nikozji.

Najlepszy widok rozciąga się z punktu widokowego na szczycie wieży Shacolas przy ulicy Ledra. Zapłaciliśmy za wstęp, a widoki były tego warte. Mogłem nawet otworzyć okno i robić zdjęcia bez żadnych śladów po szybie. Stamtąd w południe kadr wypełniają żółte dachy miasta. Za nimi wznoszą się ciemne zbocza gór Kyrenia. Na jednym z nich namalowano ogromną flagę tureckich Cypryjczyków.

Panorama Nikozji z wieży Shacolas – żółte dachy, minarety meczetu Selimiye i góry Kyrenia w tle
Nikozja z wieży Shacolas, po prawej minarety meczetu Selimiye

U stóp wieży znajduje się ulica Ledra, której nazwa pochodzi od Ledry – starożytnego miasta-królestwa, które kiedyś tu stało. W ciągu dnia ulica ta zapełnia się ludźmi jedzącymi meze. Jednak o wschodzie słońca, ulica jest pusta pod pomarańczowymi żaglami parasoli.

Ulica Ledra w Nikozji o wschodzie słońca – pusta, w cieniu pomarańczowych markiz, a poranne słońce pada na stare kamienne fasady
Ulica Ledra tuż po wschodzie słońca, zanim kawiarnie się otworzą

Na murach stoi Pomnik Wolności, odsłonięty w 1973 roku. Upamiętnia on bojowników EOKA, którzy w latach 1955–1959 walczyli przeciwko brytyjskiej władzy. Natknęliśmy się na niego podczas spaceru wzdłuż murów. O zmierzchu Pomnik Wolności góruje nad dwoma bojownikami otwierającymi bramę więzienną, a poniżej z niej wychodzą uwolnieni więźniowie. Detale na ich twarzach sprawiły, że staliśmy tam przez całą godzinę.

Północna Nikozja

Przejście na północ wymaga paszportu i zajmuje kilka minut spacerem na końcu ulicy Ledra. Potem zmienia się język, a minaretów jest więcej niż dzwonnic. Poza tym codzienne życie wygląda prawie tak samo.

Büyük Han, czyli Wielki Zajezdnia, został zbudowany w 1572 roku jako karawanseraj. Kiedyś kupcy i podróżnicy odpoczywali tu po całym dniu w drodze. Dziś w starych pokojach są galerie i sklepiki z rękodziełem, a na dziedzińcu pełno restauracji. Pośrodku stoi mały osmański meczet na kolumnach. Patrząc przez kamienny łuk na dziedziniec, ustawiłem słońce dokładnie za jego kopułą.

Dziedziniec Büyük Han w północnej Nikozji widziany przez kamienny łuk, z małym meczetem z kopułą pośrodku i słońcem za nim
Büyük Han widziany przez łuk, z małym meczetem pośrodku dziedzińca

Kilka ulic dalej znajduje się meczet Selimiye, który początkowo był łacińską katedrą św. Zofii. Budowę rozpoczęto w 1209 roku, a katedrę poświęcono w 1326 roku. Po podboju osmańskim w 1570 roku budynek stał się meczetem i dobudowano do niego dwa minarety. Od 1954 roku nosi imię sułtana Selima II. Byliśmy tam w środku wiosennego dnia. W środku ostre światło z wysokich okien pada na czerwony dywan pod białymi gotyckimi sklepieniami. Dywan tłumi każdy krok, więc słychać tylko szepty.

Wnętrze meczetu Selimiye w Nikozji: białe gotyckie sklepienia i kolumny nad czerwonym dywanem, a po prawej stronie mimbar
Gotyckie sklepienia i czerwony dywan wewnątrz meczetu Selimiye

Fotografowanie na Cyprze

Cypr to wyspa ostrego światła. Poza porankami i wieczorami słońce stoi wysoko, a niebo często jest bezchmurne. W rezultacie najlepsze ujęcia powstały tu raczej dzięki odpowiedniemu wyczuciu czasu niż szczęściu.

W Nikozji oznaczało to ulicę Ledra o wschodzie słońca, zanim otworzyły się kawiarnie, oraz Pomnik Wolności o niebieskiej godzinie. W Büyük Han wykorzystałem słońce, zamiast z nim walczyć. Łuk stał się ramą, a nad kopułą pojawiła się gwiazda słoneczna. W Larnace trzeba było być gotowym na tę jedną minutę, kiedy chmury się rozstąpiły.

Wysokość też ma znaczenie. Nikozja jest płaska, więc niewiele miejsc pozwala na prawdziwą panoramę miasta. Dlatego wieża Shacolas jest warta swojej ceny. Wreszcie, złocisty lokalny wapień pięknie mieni się w niskim słońcu. Każdy zamek, kościół i ruiny łaźni na tej wyspie lśnią pod koniec dnia.

Kiedy warto odwiedzić Cypr

Wiosna i jesień to najlepsze pory roku na robienie zdjęć. W marcu i kwietniu pola zielenieją, a światło jest czyste. A powietrze jest wciąż na tyle chłodne, że można spacerować cały dzień. My wybraliśmy się tam wiosną.

Lato natomiast jest długie, suche i bardzo gorące, zwłaszcza w głębi lądu. W Nikozji w lipcu i sierpniu temperatura regularnie przekracza 35°C. Na wybrzeżu jest o kilka stopni chłodniej, ale światło w południe jest płaskie i białe.

Zima na wybrzeżu jest łagodna i wtedy pada większość rocznych opadów. Śnieg pada jednak tylko w górach Troodos.

Często zadawane pytania

Kiedy najlepiej wybrać się na Cypr?

Od marca do maja oraz od końca września do listopada. Temperatury są przyjemne, światło jest jaśniejsze, a atrakcje turystyczne mniej zatłoczone niż latem. W lipcu i sierpniu jest bardzo gorąco, zwłaszcza w głębi lądu, w Nikozji, gdzie temperatury regularnie przekraczają 35°C. Zima na wybrzeżu jest łagodna, ale to właśnie wtedy pada większość rocznych opadów.

Ile dni potrzebujesz na Cyprze?

W ciągu tygodnia zdążysz zwiedzić trzy miasta opisane w tym przewodniku. Zaplanuj dwa lub trzy dni w Nikozji, dwa w Pafosie i jeden w Larnace. Jeśli masz więcej czasu, dodaj do planu góry Troodos i ich malowane kościoły. Odległości są niewielkie, a przejazd z Larnaki do Pafosu autostradą zajmuje mniej niż dwie godziny.

Czy można przejść z południa na północ Cypru?

Tak. Obywatele UE i większość innych turystów mogą przekraczać granicę w oficjalnych punktach kontrolnych, okazując paszport lub dowód osobisty. W Nikozji najłatwiej jest przejść pieszo na końcu ulicy Ledra. Ubezpieczenie wynajętego samochodu z południa zazwyczaj nie obejmuje północy, więc kup osobną polisę w punkcie kontrolnym.

Jak poruszać się po Cyprze?

Na Cyprze nie ma kolei. Autobusy międzymiastowe łączą Nikozję, Larnakę, Limassol i Pafos, a autobusy lotniskowe kursują do obu lotnisk. Żeby jednak dotrzeć do mniejszych wiosek i punktów widokowych, warto wynająć samochód. Na Cyprze jeździ się po lewej stronie – to pozostałość po brytyjskich rządach – a autostrady między głównymi miastami są w dobrym stanie.

Które lotnisko jest najlepsze na Cyprze?

Głównym portem lotniczym jest międzynarodowe lotnisko w Larnace, oddalone o około 45 minut jazdy samochodem od Nikozji. Międzynarodowe lotnisko w Pafos obsługuje zachodnią część wyspy i jest idealne, jeśli zaczynasz swoją podróż właśnie w Pafos. Przylot na jedno lotnisko i wylot z drugiego pozwala uniknąć powrotnej podróży samochodem przez całą wyspę.

Jaka waluta obowiązuje na Cyprze?

W Republice Cypru obowiązuje euro. Na północy oficjalną walutą jest lira turecka. Jednak wiele sklepów w pobliżu przejść granicznych akceptuje też euro. Na południu karty działają prawie wszędzie. Na północy warto mieć przy sobie trochę gotówki, bo w mniejszych kawiarniach i na straganach często jej wymagają.

Picture of Nico Trinkhaus

Nico Trinkhaus

Nico Trinkhaus is the mind-blind photographer, using cameras to create visions and memories that otherwise would be lost to him.
Kościół Najświętszej Trójcy w Dreźnie, Niemcy.

Drezno

Drezno to stolica Saksonii, położona nad Łabą we wschodnich Niemczech, znana pod przydomkiem „Florencja nad

Czytaj więcej "
Most Öresund łączący Kopenhagę w Danii i Malmö w Szwecji

Dania

Dania to najbardziej na południe wysunięty kraj skandynawski. Składa się z półwyspu Jutlandii i setek

Czytaj więcej "

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *