Het kasteel van Elvas staat op het hoogste punt van de ommuurde stad Elvas, in het oostelijke Alentejo in Portugal, op slechts twaalf kilometer van de Spaanse grens.
Het Castelo de Elvas is nooit een koninklijke residentie of een plek van luxe geweest. Misschien vond ik het daarom minder verfijnd dan veel andere kastelen in Portugal, zoals het kasteel van Óbidos of het Pena-paleis in de bergen van Sintra. Het is gebouwd als verdedigingswerk, omdat Elvas eeuwenlang in de frontlinie van het Portugees-Spaanse conflict lag.
Wat het kasteel van Elvas zo bijzonder maakt, zijn niet de sierlijke versieringen, maar de rol die het speelde binnen een van Europa’s meest complete grensverdedigingssystemen. Het kasteel is eigenlijk maar de oudste laag van de grotere vestingwerken van Elvas, een netwerk van bastionmuren, grachten en forten dat door de eeuwen heen is uitgebouwd.
Een gezellige middag in een rustig middeleeuws fort
Het Castelo de Elvas heeft een prachtige buitenkant, ook al is het wat kleiner dan andere kastelen in het land. Het is vooral betoverend bij zonsondergang, als de gouden zon de kasteelmuren verlicht.
Ik zou je echter zeker aanraden om overdag even bij het kasteel langs te gaan, als de poorten open zijn. Binnen is er een gezellige binnenplaats met een leuk klein café, waar je op een warme dag lekker in de schaduw van de bomen kunt schuilen en kunt genieten van een lekkere Portugese koffie en een zoetje met eigeel.
Een bezoek aan het kasteel van Elvas moet je volgens mij meer zien als een ontspannen ervaring, het tegenovergestelde van zo’n gepolijste toeristische trekpleister waar je in de rij moet staan voor kaartjes. Ik blijf erbij dat het de moeite waard is, niet alleen vanwege het uitzicht, maar ook vanwege het gevoel dat je op een plek staat waar eeuwenlang echt om gestreden is.
Leuke weetjes over het kasteel van Elvas
- Dankzij de inzet van een groep geschiedenisliefhebbers in Elvas werd het Castelo de Elvas in 1906 het eerste Portugese nationaal monument.
- Vanaf de top van het kasteel kijk je niet alleen uit over de stad en de vestingwerken van Elvas, maar kun je ook Spanje zien liggen. Dat was natuurlijk met opzet gedaan om de oude vijand in de gaten te houden.
- Het Castelo de Elvas dateert van vóór de stichting van Portugal zelf; de vroegste vestingwerken werden aangelegd tijdens de Romeinse en later de Moorse bezetting.
- Vlakbij staat het Amoreira-aquaduct, een van de langste van Europa, dat deels werd gebouwd om de versterkte stad tijdens lange belegeringen van water te voorzien.
Vanaf het kasteel is het een makkelijke wandeling bergafwaarts naar de Praça da República, het belangrijkste plein van de stad en de ideale plek om je bezoek af te sluiten. Het plein wordt gedomineerd door de voormalige kathedraal van Elvas en is omringd door een paar caféterrassen waar je lekker kunt ontspannen op die relaxte, Portugese manier.
