Manhattan to jedna z pięciu dzielnic Nowego Jorku – wyspa o długości około 21,6 km i szerokości 3,7 km w najszerszym miejscu, otoczona rzekami Hudson, East i Harlem. Znajdują się tu Central Park, Times Square, Dzielnica Finansowa, Upper East Side i Upper West Side, Midtown oraz skupisko superwysokich wieżowców mieszkalnych wzdłuż West 57th Street, znane jako „Billionaires’ Row”. Siatka ulic powyżej Houston Street, zaprojektowana zgodnie z planem komisarzy z 1811 roku, nadaje większości wyspy prostokątny układ, a większości zdjęć – perspektywę wzdłuż długiej osi.
Central Park
Central Park zajmuje powierzchnię około 843 akrów (3,41 km²) w samym sercu Manhattanu. Został zaprojektowany przez Fredericka Law Olmsteda i Calverta Vauxa, a jego budowa trwała od 1858 do 1873 roku. Trudno opisać, jak ogromny jest ten park na żywo – pasuje do miasta, które nie zna skromności.
Pierwsze ujęcie, jakie chciałem zrobić, miało być z góry. Zespół hotelu Residence Inn by Marriott Manhattan/Central Park wpuścił nas pewnego czerwcowego wieczoru na dach, który zazwyczaj jest zamknięty dla gości. Formacje chmur podczas tego zachodu słońca zachowywały się idealnie.
W parku, w słoneczny dzień, kiedy trawniki były pełne ludzi, wspiąłem się na skalną formację, szukając lepszego punktu widokowego. Mała drewniana altana kadrowała panoramę miasta przez swoje okna, ale rośliny ciągle wchodziły w kadr. W końcu zrobiłem zdjęcie przez te rośliny, odsuwając jedną gałąź na bok.
Aleja miliarderów
„Billionaires’ Row” to nazwa nadana grupie superwysokich wieżowców mieszkalnych wzdłuż West 57th Street, tuż na południe od Central Parku. W skład tej linii wchodzą One57, 432 Park Avenue, 220 Central Park South i Central Park Tower. One57 ustanowiło rekord, gdy jedno mieszkanie sprzedano za 100,47 mln dolarów; rekord ten został później pobity w 220 Central Park South, gdzie jeden z nabywców podobno zapłacił 238 mln dolarów za trzy piętra.
Kiedy budowano Residence Inn, z dachu rozciągał się niczym nieprzesłonięty widok na park. Potem wyrosły wieżowce. Krytyka dotycząca tego ciągu jest dobrze udokumentowana: cienie rzucane na Central Park, budzące wątpliwości przepisy dotyczące przestrzeni powietrznej oraz wskaźnik wynajmu, który pod koniec lata 2021 r. wynosił około 44% niesprzedanych mieszkań.
Zrobiłem to zdjęcie przez okno hotelowe późnym wieczorem. Fotografowanie przez szybę to osobny mały problem: kurz na szybie, odbicia światła z pokoju. Wczołgałem się za telewizor, zasunąłem za sobą zasłony, zakryłem aparat ciemną koszulką i resztę zostawiłem długiemu czasowi naświetlania. Po co nosić ze sobą kolejne narzędzie, skoro dresy spełniają tę samą rolę.
Times Square
Times Square znajduje się na skrzyżowaniu Broadwayu i 42. ulicy. Pierwotnie nazywało się Longacre Square, a swoją obecną nazwę zyskało w 1904 roku, kiedy gazeta „The New York Times” przeniosła swoją siedzibę do budynku Times Building. Średnio każdego dnia przechodzi tędy około 330 000 osób, a rocznie odwiedza to miejsce ponad 50 milionów turystów. Skrzyżowanie Broadwayu i 42. ulicy ma też znaczenie historyczne: była to pierwsza droga w Stanach Zjednoczonych zaprojektowana z myślą o pojazdach silnikowych.
Stojąc nieruchomo z aparatem, podczas gdy tłum porusza się w jednym kierunku, trzeba wykazać się cierpliwością. Wieżowce trudno zmieścić w jednym kadrze, a billboardy rzucają tyle światła, że zdjęcie może wyjść zamglone. Pierwszym sygnałem tego, jak ogromne wydaje się to miejsce, jest hałas: samochody, ruch pieszy, uliczni muzycy, sporadyczne demonstracje. Czujesz to, zanim jeszcze zobaczysz dopracowaną kompozycję. Nowojorski Time Square najlepiej wygląda na zdjęciach pół godziny przed wschodem słońca i ponownie długo po północy, kiedy billboardy wciąż świecą, ale chodniki są prawie puste.
Grand Central Terminal
Grand Central Terminal został otwarty w 1913 roku w stylu Beaux-Arts. Główna hala, z malowanym sufitem przedstawiającym niebo i czterotwarzowym zegarem nad punktem informacyjnym, to jedno z najczęściej filmowanych miejsc na świecie. Codziennie przechodzi tędy około 50 000 osób, które nigdy nie wsiadają do pociągu.
Oczywiste kadry rzucają się w oczy od razu: zegar, flaga na południowym końcu, symetria hali. Moją uwagę przykuła jednak bardziej ruchoma schodka, która zjeżdża w dół w kierunku hali głównej. Jadąc nią, widok z góry otacza napis „Grand Central Terminal”. Poruszałem się w górę i w dół z obiektywem 14 mm, dopracowując odpowiedni czas naświetlania i czekając na przerwę w ruchu przechodniów, aż udało mi się uchwycić kadr, którego nie widziałem wcześniej w pracach innych fotografów.
High Line
High Line to podwyższony park o długości 2,33 km (1,45 mili) na zachodnim Manhattanie, zbudowany na dawnej linii kolejowej do transportu towarowego, biegnącej nad ulicami. Został otwarty w 2009 roku, a kolejne odcinki dodano w 2011 i 2014 roku. Ciągnie się od dzielnicy Meatpacking District aż do West 34th Street w pobliżu Hudson Yards. Ziemia na Manhattanie jest zbyt droga, by przeznaczyć ją na parki, więc rozwiązaniem było zbudowanie parku na wysokości.
Po dwóch dniach w mieście zacząłem tęsknić za zielenią w zasięgu spaceru. Pochodzę z Berlina, gdzie rozproszone po wszystkich dzielnicach parki są łatwo dostępne, więc sam Central Park nie rozwiązuje problemu dla każdej okolicy. High Line wypełniła tę lukę na zachodnim wybrzeżu, a projekt krajobrazu stworzyły firmy James Corner Field Operations oraz Diller Scofidio + Renfro.
Przeszliśmy całą trasę, od północy do południa. Kadr, który chciałem uchwycić, musiał pokazywać zarówno zieleń parku, jak i ulice biegnące pod nim. W pobliżu południowego końca znalazłem odpowiedni kąt i czekałem około dziesięciu minut, aż żółta taksówka przejedzie przez promień słońca tuż przed wjechaniem pod konstrukcję.
Piąta Aleja i Trump Tower
Trump Tower stoi przy Piątej Alei, między 56. a 57. ulicą. Budynek ukończono w 1983 roku; według informacji marketingowych ma 58 pięter (w numeracji pominięto niektóre piętra, więc faktyczna liczba kondygnacji konstrukcyjnych jest mniejsza). Znajdują się w nim mieszkania, lokale handlowe i biura, a właścicielem jest Trump Organization. Budynek stoi przy jednej z najdroższych ulic handlowych na świecie.
Czytałem o tym na długo przed pojawieniem się jakichkolwiek wątków politycznych, jeszcze kiedy studiowałem biznes, a była to po prostu jedna z części książki, którą dał mi ojciec. Oglądanie programu „The Apprentice” w 2010 roku wpisuje się w tę samą historię. Ta wizyta była dla mnie przede wszystkim osobistym punktem orientacyjnym, niezależnie od jakichkolwiek politycznych kontrowersji. W kadrze widać wieżę, złote napisy, zegar i amerykańską flagę.
W środku hol jest równie złoty, jak sugeruje to wygląd zewnętrzny. Znajduje się tam niewielka ekspozycja poświęcona 45. prezydentowi, a przed nią nieustannie kręci się tłum ludzi robiących sobie selfie. Poczekałem, aż tłum się rozrzedzi, i skomponowałem kadr wokół rzędu amerykańskich flag prowadzących w stronę ekspozycji, z widocznym w wypolerowanym złotym odbiciu kawiarnią Trump Tower Café, znajdującą się piętro niżej.
Macy's Herald Square
Dom towarowy Macy’s Herald Square znajduje się przy Broadwayu i 34. ulicy i jest jednym z największych domów towarowych na świecie pod względem powierzchni. Pierwotny budynek pochodzi z 1902 roku, a późniejsze dobudówki otaczają całą przecznicę. W sezonie Pride na fasadzie pojawiają się tęczowe dekoracje, które sprawiają, że budynek przestaje być tylko domem towarowym, a staje się atrakcją wartą osobnej wycieczki.
Ulice w tej części Manhattanu są wąskie w porównaniu z wysokością budynków, więc uchwycenie czystej architektury od samej ziemi zawsze sprawia trudności. Próbowałem zrobić panoramę, ale zrezygnowałem. W końcu sprawdziło się pojedyncze ujęcie obiektywem 14 mm, zrobione w dzień, kiedy niebo było błękitne, a kilka chmur tworzyło idealną kompozycję. Przechodziliśmy obok Macy’s w ciągu dnia i w nocy, a nawet weszliśmy do środka (tak, na zakupy sukienek). To właśnie kolor pozostał w pamięci.
Fotografowanie przez szybę na Manhattanie
Połowa kultowych ujęć z Manhattanu zawiera w sobie okno. Dachy hoteli są rzadkością i zależą od pogody, a na poziomie ulicy budynki są zbyt wysokie, by uzyskać czystą kompozycję. W rezultacie częściej niż w większości miast fotografujesz tu przez szybę.
Dwa problemy to kurz na szybie i odbicia światła z tyłu. Rozwiązanie jest takie samo dla obu: wyeliminuj otoczenie za aparatem. Czołgam się za zasłonę lub ramę łóżka, nakładam ciemną koszulkę lub spodnie dresowe na tył aparatu i dociskam osłonę obiektywu tak blisko szyby, jak tylko pozwala na to jej kształt. Długi czas naświetlania wygładza wszystko, czego nie zakryła koszulka. Z wnętrza pokoju wygląda to absurdalnie. Na zdjęciach nic z tego nie widać.
Kiedy warto odwiedzić Manhattan
Wiosna (od kwietnia do początku czerwca) i jesień (od września do początku listopada) to okresy z najlepszymi warunkami do robienia zdjęć: przyjemne temperatury, jasne światło, a Central Park albo właśnie się zazielenia, albo zmienia kolory. Latem jest gorąco i wilgotno; mgła spłaszcza panoramę miasta i zbytnio zmiękcza kontrast. Zima jest mroźna, ale w okresie świątecznym warto tu być, bo Macy’s, Piąta Aleja i choinka przy Rockefeller Center przyciągają największe tłumy. Od połowy stycznia do lutego w centrum panuje największy spokój i jest to najlepszy czas, jeśli chcesz sfotografować czysty kadr Times Square o świcie.
Trzy pełne dni wystarczą na Central Park, Midtown, Times Square, Grand Central, High Line i jedno muzeum. Pięć dni daje możliwość zwiedzenia dzielnicy finansowej, West Village lub SoHo, mostu Brooklyńskiego oraz spokojniejszego spędzania wieczorów.
Często zadawane pytania
Ile dni potrzebujesz na zwiedzanie Manhattanu?
Na pierwszą wizytę wystarczy od trzech do pięciu dni. Trzy dni wystarczą, żeby zobaczyć najważniejsze atrakcje: Central Park, Midtown, Times Square, Grand Central, High Line i jedno muzeum. Pięć dni pozwoli ci zwiedzić dzielnicę finansową, takie dzielnice jak West Village czy SoHo, przejść się po moście Brooklyn Bridge i spokojnie podziwiać zachody słońca oraz spędzić wieczory.
Kiedy najlepiej wybrać się na Manhattan?
Od kwietnia do początku czerwca oraz od września do początku listopada panuje idealna równowaga między łagodnymi temperaturami, czystym niebem i pięknymi kolorami w parkach. Latem jest gorąco i mglisto. Zima jest mroźna, ale rekompensują to świąteczne iluminacje wokół Piątej Alei i domu towarowego Macy's. Od połowy stycznia do lutego panuje największy spokój i najłatwiej zrobić czyste zdjęcia o świcie.
Jak najlepiej poruszać się po Manhattanie?
Metro jest najszybsze i najtańsze, kursuje przez całą dobę i obejmuje całą wyspę. Na krótszych trasach spacer często jest szybszy niż czekanie na pociąg, zwłaszcza w dzielnicy Midtown. Żółte taksówki i aplikacje do zamawiania przejazdów są przydatne późno w nocy, gdy masz bagaż lub gdy chcesz przejechać przez miasto, a dojazd metrem jest powolny.
Gdzie warto się zatrzymać na Manhattanie?
Midtown znajduje się w odległości spaceru od Times Square, Central Parku, Grand Central i Piątej Alei, co jest wygodne podczas pierwszej wizyty. West Village, Chelsea i Lower East Side są spokojniejsze i bardziej mieszkalne. Upper East Side i Upper West Side oferują łatwy dostęp do parku i głównych muzeów.
Czy Manhattan jest bezpieczny dla turystów?
Manhattan jest ogólnie bezpieczny w ciągu dnia oraz w miejscach o dużym natężeniu ruchu w nocy, takich jak Times Square, Midtown i główne ścieżki w Central Parku. Obowiązują standardowe środki ostrożności: uważaj na kieszonkowców w tłumie, pilnuj swojej torby w restauracjach i zachowaj czujność w metrze późno w nocy. Jeśli to możliwe, unikaj pustych stacji po północy.
Czym jest „Billionaires’ Row”?
„Billionaires' Row” to nieoficjalna nazwa skupiska superwysokich wież mieszkalnych wzdłuż West 57th Street, na południe od Central Parku. Znajdują się tam budynki One57, 432 Park Avenue, 220 Central Park South i Central Park Tower, a mieszkania w nich sprzedano za dziesiątki, a nawet setki milionów dolarów. Pod koniec lata 2021 r. około 44% mieszkań w tej dzielnicy pozostawało niesprzedanych.
Kiedy otwarto High Line?
High Line otwarto w 2009 roku, a kolejne odcinki dodano w 2011 i 2014 roku. Została zbudowana na nieczynnej podwyższonej linii kolejowej do transportu towarów, która działała od lat 30. XX wieku do 1980 roku, biegnąc wzdłuż zachodniej strony Manhattanu od dzielnicy Meatpacking District aż do West 34th Street w pobliżu Hudson Yards.
Czy da się robić zdjęcia przez okna hotelowe na Manhattanie?
Tak, a w wielu przypadkach to jedyny sposób na uzyskanie czystego kadru z panoramą miasta. Dwa problemy to kurz na szybie i odbicia światła z pokoju za aparatem. Wyłączenie wszystkich świateł w pokoju, przykrycie tylnej części aparatu ciemnym materiałem i przyciśnięcie obiektywu blisko szyby rozwiązuje większość problemów. Długa ekspozycja wygładza resztę.
