Zodra je een foto ziet van de baai van Kotor, genomen vanaf de oude ruïnes in de bergen daarboven, kun je niet anders dan ervan dromen om deze plek te bezoeken. Kotor in Montenegro was al minstens twee jaar een fotografische droom voor Nico, maar het leek altijd zo’n lange reis vanuit Berlijn, omdat er geen goede vliegverbinding was.
Dat was zo tot het moment dat we besloten om onze oudejaarsavond in Podgorica door te brengen, op slechts 65 km rijden van Kotor – die kans konden we niet laten schieten.
Op de eerste dag van 2017 vertrokken we uit Podgorica en gingen we naar Kotor. Omdat er op 1 januari maar weinig bussen naar Kotor rijden, namen we een taxi.
Het bleek een heel goed idee te zijn, want het weer was gewoon perfect, en zo’n twee uur lang konden we genieten van het landschap met zijn donkergroene valleien en zwarte bergen (waar de naam „Montenegro“ vandaan komt).
Er hingen slechts een paar pluizige wolken boven de bergtoppen, en het leek wel alsof ze er moe uitzagen na het feest van gisteravond. Een paar keer ging ons hart sneller kloppen toen de chauffeur 180-gradenbochten nam en we, al was het maar even, de afgrond en de turquoise zee konden zien.
Een fjord in Zuid-Europa
Toen we Kotor bereikten, schoot onze bloeddruk nog verder omhoog van de opwinding. Vanaf de kust kon je de Adriatische Zee niet zien. In dit deel van Montenegro dringt de zee diep het land en de bergen binnen, waardoor een ria ontstaat – een onder water gelegen rivierkloof die eruitziet als een fjord – de Boka Kotorska in de lokale taal.
Het water was turkoois, wat een mooi contrast vormde met de uitlopende rotswanden – Orjen en Lovćen – die vanuit dit perspectief leken alsof ze de baai afsloten. Achter ons stonden de witte gebouwen van de stad in schril contrast met de donkere bergen, die boven de kleine, bleke huisjes uittorenden.
In het warme licht van de ondergaande zon kon je het oude fort van Kotor zien; zo vredig en verlaten op dit moment.
De stad van de katten
We lieten onze bagage onuitgepakt achter in ons Airbnb-appartement, pakten de camera en een paar stukken pizza en gingen foto's maken voordat de avond viel. Het was een goed begin van het nieuwe jaar! Na een paar uur rondlopen ontdekten we dat Kotor 's avonds ook heel bijzonder is.
De hele straat in de stad was bedekt met witte kasseien die, als ze nat waren van de avondlucht, het licht zo weerkaatsten dat de hele stad eruitzag alsof hij van marmer was gemaakt. In de souvenirwinkels zagen we ansichtkaarten met „Kotor-katten“. Eerst dachten we dat het door die stenen kwam (in het Pools heten 'kasseien' 'kattenstenen'), maar toen keken we naar beneden en zagen we heel veel katten in alle soorten, maten en kleuren door de straten rennen terwijl ze luid miauwden. Het was echt een kattenstad!
De oude binnenstad van Kotor en het Venetiaanse fort als UNESCO-werelderfgoed
Kotor staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO – net als de oude binnenstad van Kotor en het Venetiaanse fort op de heuvel van St. John. De oude stad zelf is klein (961 inwoners, volgens Wikipedia), maar je kunt er zo verdwalen. Toch is er één ding waar je zeker van kunt zijn: zodra je denkt dat je verdwaald bent, kom je uiteindelijk altijd weer terug op het plein van de kathedraal van Sint-Tryphon – de zetel van het rooms-katholieke bisdom.
De kathedraal werd gebouwd in 1166 en is een van de meest sierlijke gebouwen uit de middeleeuwen in Kotor. Hij staat bijna midden in de stad en het is indrukwekkend om te zien hoe de witte muren afsteken tegen de bergen erboven. Naast deze kathedraal vond Nico de architectuur van de Zeepoort en de Rivierpoort van Kotor erg mooi – delen van de stadsversterkingen die dateren uit de 9e eeuw. Hij vond het zo mooi dat hij voor zonsopgang opstond om ze vast te leggen tijdens het ‘blauwe uur’, wanneer de stad nog slaapt.
Een bezoek aan Kotor in de winter
De winter is een prima tijd om Kotor te bezoeken, omdat er dan niet al te veel mensen met cruiseschepen langskomen. We konden van de stad genieten zonder ons door de menigte te moeten wurmen. Het was ook een mooie kans voor Nico om foto’s te maken zonder dat er mensen op stonden. Maar zodra we besloten om naar het Venetiaanse fort te klimmen dat uitkijkt over de stad, ontdekten we dat we niet de enige buitenlanders in de buurt waren, en het leek wel alsof iedereen gewoon naar Kotor komt, de stad overslaat en meteen naar het fort gaat.
Venetiaans fort op de heuvel van Sint-Jan
We hebben bijna de hele dag op de heuvel van Saint John doorgebracht, waar het fort staat. We liepen op en neer, op zoek naar de perfecte compositie voor onze foto’s, de hele tijd buiten adem, terwijl we ons verwonderden over het uitzicht op de stad met zijn rode daken aan onze voeten, het turquoise water van de baai en de gevaarlijk ogende donkere bergen daarboven.
Het fort van Kotor op de Sint-Jansheuvel combineert elementen uit de Illyrische, Byzantijnse en Venetiaanse bouwstijlen. Het fort werd in de 6e eeuw gebouwd door keizer Justinianus I. De bouw werd echter pas voltooid in de Venetiaanse periode, toen de stad onder Venetiaans bestuur kwam te staan. Tegenwoordig zijn de ruïnes van het fort het enige wat nog over is van zijn glorie, maar ze zijn nog steeds adembenemend, en niet alleen omdat je honderden steile trappen moet beklimmen om het volledig te kunnen zien. Het was ook een adrenalinekick om er gewoon naar boven te klimmen, aangezien de trappen niet overal even goed gerestaureerd zijn en het uitzicht soms direct onder onze voeten lag.
Een avontuur langs de vestingwerken van Kotor voordat de restauratiewerkzaamheden beginnen
De vestingwerken van Kotor zijn zwaar beschadigd door aardbevingen, waarvan de meest recente in 1969 plaatsvond. In datzelfde jaar werden ze opgenomen op de Lijst van bedreigd UNESCO-werelderfgoed. Hoewel er in 2003 een restauratie plaatsvond, gebeurde dat vooral in de stad. De bovenste vesting draagt nog steeds de sporen van de tijd, erosie en aardbevingen – dus let goed op waar je loopt als je er bent! Maar in die ongerestaureerde ruïnes vonden we een soort melancholische schoonheid. Dus uiteindelijk waren we heel blij dat we het zo ongerept konden zien, voordat de restauratie het uiterlijk verandert.
Je kunt de geschiedenis van Kotor beschrijven, schrijven hoe het eruitziet, maar woorden schieten soms tekort. Uiteindelijk, na het zien van de foto's van Nico's camera, gaf Daria het op om iets te schrijven dat de beelden op de foto's kon evenaren. Het contrast tussen de kleuren van het water, de donkere bergen en de gebouwen in de stad was uniek. Hoewel Kotor voor ons geen gemakkelijke locatie was om te bereiken, hadden we geen spijt van de moeite die we hadden gedaan om er te komen en deze stad vol contrasten te zien.
