Anglia to największy z czterech krajów składających się na Wielką Brytanię i to właśnie tam mieszka większość ludności kraju. Tamiza płynie na wschód przez stolicę aż do Morza Północnego. Stamtąd szybkie pociągi docierają do Yorku, Bath i Manchesteru w około dwie godziny, a Eurostar przejeżdża pod kanałem La Manche do Paryża.

Londyn
Dla fotografa Anglia zaczyna się od stolicy. Wszystkie moje zdjęcia z Anglii pochodzą właśnie stamtąd – zrobiłem je podczas trzech podróży w latach 2012–2017. Każda z nich miała inny charakter, więc każda pokazała miasto z innej strony.
Kompletny przewodnik po Londynie omawia poszczególne zabytki jeden po drugim. Ten przewodnik natomiast skupia się na zdjęciach: gdzie zostały zrobione, o której godzinie i dlaczego tak dobrze wychodzą. Większość z nich łączy jedna zasada. Przed siódmą rano miasto liczące dziewięć milionów mieszkańców należy tylko do ciebie.
Tower Bridge
Most Tower Bridge został otwarty w 1894 roku i do dziś pozostaje najbardziej rozpoznawalnym mostem nad Tamizą. W pewną niedzielę sierpnia 2017 roku byłem na nabrzeżnej ścieżce jeszcze przed wschodem słońca. Ostatni goście z sobotniej nocy wciąż wracali do domów. W międzyczasie lampy wzdłuż balustrady prowadziły prosto do mostu, który lśnił w niebieskiej godzinie, a jego wieże odbijały się podwójnie w gładkiej tafli wody.
Później tego samego ranka droga została zamknięta z powodu maratonu. Strażnicy utrzymywali tłumy na chodnikach. Po chwili jeden z nich machnął do mnie, zapraszając na pustą jezdnię. Efektem jest Tower Bridge całkowicie pozbawiony ruchu, z północną wieżą skąpaną w ciepłym słońcu między dwoma wysokimi kładkami. Zwykle takiego kadru nie ma.
Te kładki też mają swoją historię. W epoce wiktoriańskiej przyciągały kieszonkowców i prostytutki, więc zamknięto je w 1910 roku. Ponownie otwarto je w 1982 roku i teraz stanowią część wystawy Tower Bridge Exhibition.

Shad Thames
Tuż obok południowego krańca Tower Bridge, wzdłuż Shad Thames, ciągną się wysokie ceglane magazyny. W epoce wiktoriańskiej były to największe magazyny w Londynie. Tutaj statki rozładowywały herbatę, kawę i przyprawy. Potem handel przeniósł się w dół rzeki, a ulica podupadła, aż w latach 80. przekształcono ją w blokowiska.
Kilka budynków wciąż nosi nazwy odpowiadające temu, co kiedyś w nich przechowywano. Nad głowami przecinają ulicę żelazne kładki, które kiedyś służyły do przenoszenia towarów między budynkami. O zmierzchu kinkiety nadają cegłom pomarańczowy odcień, a niebo pozostaje chłodne. Zrobiłem więc zdjęcie tych kładek ułożonych wzdłuż całej ulicy, a bruk kieruje wzrok ku punktowi zbiegu perspektywy.

The Shard
Budynek The Shard został ukończony w 2012 roku według projektu Renzo Piano. Ma 310 metrów wysokości i jest najwyższym budynkiem w Wielkiej Brytanii. Jego fasada składa się z około 11 000 szklanych paneli. W świetle dziennym szkło mieni się granatowym odcieniem.
Tego ranka maraton opróżnił ulice City. Szliśmy przez opustoszałe uliczne kaniony i skręciliśmy w lewo na skrzyżowaniu. I oto był: The Shard, oświetlony złotym blaskiem wczesnego słońca, wyrastający z starej, brukowanej uliczki wciąż pogrążonej w cieniu. Kontrast między tą uliczką a wieżą stanowi całość zdjęcia.
Kilka godzin później siedzieliśmy nad rzeką przy St Paul’s Walk, pod mostem Millennium Bridge. Tak naprawdę spacer zaczął się o 3:30 rano. Gdy słońce wyszło zza budynków, ujęłem The Shard w kadr pod stalową konstrukcją mostu Millennium Bridge, z promieniami słońca po lewej stronie.

Most Millennium i katedra św. Pawła
Most Millennium został otwarty w czerwcu 2000 roku, a dwa dni później zamknięto go. Pierwszego dnia przeszły po nim tysiące ludzi i most zaczął się kołysać. W rezultacie ludzie dostosowywali swoje kroki do ruchów mostu, co tylko pogorszyło sytuację. Inżynierowie zamontowali amortyzatory, a most ponownie otwarto w 2002 roku. Miejscowi wciąż nazywają go „Chwiejnym Mostem”.
Następnego dnia o 5:44 rano stałem na pustym pomostu, patrząc na północ. Katedra Wrena wciąż była oświetlona na tle błękitnego nieba. Dzięki temu widziałem katedrę św. Pawła na końcu Millennium Bridge, otoczoną zakrzywionymi poręczami. W ciągu dnia ten widok jest pełen ludzi.
Czternaście minut później odwróciłem się na wschód. Na tym samym moście raper kręcił teledysk, a rzeka mieniła się pomarańczowo. Żadne pojedyncze ujęcie nie obejmowało jednocześnie tej poświaty i panoramy miasta. Zamiast tego zrobiłem nakładające się na siebie zdjęcia obiektywem 70 mm. Lata później powstała z nich panorama Londynu o wschodzie słońca: wieżowce City po lewej, The Shard po prawej.

Westminster i London Eye
London Eye powstało z okazji milenijnego jubileuszu i ma 135 metrów wysokości. Pierwotnie miało to być tylko tymczasowa atrakcja. Ale dzięki ogromnemu powodzeniu nadal działa.
W maju 2014 roku musieliśmy stać w kolejce dwie godziny, zanim w końcu się przejechaliśmy. Jeden obrót trwa około 30 minut. Szyba w kapsule była porysowana, więc starałem się trzymać się blisko niej. Mimo to, dzięki pogodnemu popołudniu mogłem podziwiać Westminster z góry z London Eye – z widokiem na budynki Parlamentu i rzekę poniżej.
Godzinę później wyszedłem na mosty Golden Jubilee. Stamtąd koło i Big Ben mieszczą się w jednym kadrze. To właśnie London Eye i Westminster, oświetlone ciepłym światłem po drugiej stronie rzeki. Dwa lata wcześniej, podczas zimowej wycieczki w styczniu, sfotografowałem koło i County Hall w słoneczny zimowy dzień z przeciwległego brzegu.

The Mall i Pałac Buckingham
Od Admiralty Arch aleja The Mall biegnie przez St James’s Park aż do Pałacu Buckingham. Korzystają z niej podczas wizyt państwowych i królewskich procesji. W dni uroczystości po obu stronach stoją flagi Wielkiej Brytanii.
Na większości zdjęć pałac jest w centrum. Ja postawiłem na ulicę. Przy ogniskowej 190 mm, pewnego sierpniowego wieczoru, długi obiektyw ujął flagi, czarne taksówki i pomnik Wiktorii na The Mall prowadzącej do Pałacu Buckingham. To właśnie ta kompozycja sprawia, że na pierwszy rzut oka widać całą Anglię.

Greenwich
Greenwich leży na południowym brzegu, w dół rzeki od centrum. Znajduje się tu Królewskie Obserwatorium Astronomiczne i południk zerowy. W budynku Old Royal Naval College, zaprojektowanym przez Christophera Wrena, mieści się obecnie część Uniwersytetu w Greenwich.
W maju 2014 roku planowaliśmy podziwiać widok ze wzgórza Obserwatorium. Jednak park w Greenwich zamyka się wieczorem i zastaliśmy zamknięte bramy. Zamiast tego zeszliśmy w dół i przeszliśmy przez teren uczelni. Tam dwie kopuły otaczają wieżowce Canary Wharf. Wróciliśmy, żeby złapać ostatnie promienie słońca, i dotarliśmy do Starego Królewskiego Kolegium Marynarki Wojennej o zmierzchu, kiedy kolumnady były oświetlone od środka.
Cały ten kompleks, wraz z parkiem i Obserwatorium, został wpisany na listę UNESCO jako Maritime Greenwich.

Canary Wharf i Docklands
Docklands były kiedyś sercem londyńskiego portu. Potem transport kontenerowy sprawił, że stare doki stały się przestarzałe i zamknięto je w latach 60. i 80. Od tamtej pory Canary Wharf stało się drugą dzielnicą finansową Londynu.
Tej samej nocy, z brzegu rzeki w Greenwich, zrobiłem 28-klatkową panoramę HDR: cztery segmenty po siedem ekspozycji każdy. Efektem jest panorama Docklands po drugiej stronie Tamizy, z odbiciem świateł wieżowców w wodzie.
Potem bezzałogowa kolejka DLR zabrała nas do Heron Quays. Daria jako pierwsza dostrzegła oświetlony most. Wątpiłem, czy szeroki kąt zmieści wieżowce, ale udało się. Potem czekaliśmy, aż światła mostu zmienią się na różowe – to był jej wybór. Tak wygląda Canary Wharf nocą.

Fotografowanie Anglii
Każde z tych ujęć z Anglii powstało tą samą metodą. Po pierwsze, pora dnia: niebieska godzina i wschód słońca to puste mosty, puste ulice i oświetlone zabytki. Po drugie, wydarzenie: zamknięta droga w dniu maratonu pozwoliła mi zrobić zdjęcie Tower Bridge, którego normalny ruch uliczny nigdy by nie umożliwił.
Po trzecie, obiektyw. Szeroki kąt świetnie radzi sobie z ciasnymi Docklands i zaułkami. Z kolei teleobiektyw zamienia The Mall w ścianę flag. Na koniec – cierpliwość przy obróbce zdjęć. Panorama wschodu słońca czekała osiem lat na złożenie, a teraz jest jednym z najmocniejszych ujęć w tej serii.
Czyste ujęcia wymagają planowania. Zabytki bez ludzi i ruchu ulicznego można uchwycić tylko o określonych porach lub w konkretne dni. Londyn nagradza fotografa, który wstaje o 3:30.
Kiedy warto odwiedzić Anglię
W Anglii pogoda zmienia się szybko, a deszcz może padać w każdym miesiącu. Jeśli chodzi o fotografowanie, lato ma jednak wyraźną przewagę. W czerwcu i sierpniu słońce wschodzi przed szóstą, więc w „złotej godzinie” miasto jest jeszcze puste.
Wiosną i wczesną jesienią światło jest łagodniejsze, a turystów mniej. Zimowe dni są krótkie, więc niebieska godzina pojawia się późnym popołudniem, co ułatwia pracę w nocy. Moje styczniowe ujęcie London Eye pokazuje, że zdarzają się też jasne zimowe dni.
Poruszanie się po Anglii
Londyńskie metro, autobusy i DLR akceptują płatności zbliżeniowe. Do większości atrakcji opisanych w tym przewodniku można dotrzeć spacerując wzdłuż brzegu rzeki. Na przykład z Tower Bridge do katedry św. Pawła idzie się około 30 minut ścieżką Thames Path.
Poza Londynem sieć kolejowa rozgałęzia się od głównych dworców stolicy. Eurostar odjeżdża ze stacji St Pancras i dociera do Paryża w około dwie i pół godziny. Stamtąd przewodnik po Paryżu przejmuje ten sam schemat porannych wycieczek. Londyn przypomniał mi też Berlin, moje rodzinne miasto: kilka miast, które zrosły się w jedno, a każde z nich ma swoje własne centrum.
Często zadawane pytania
Kiedy najlepiej wybrać się do Anglii, żeby robić zdjęcia?
Lato, bo wtedy ulice są puste o złotej godzinie. W sierpniu wschód słońca jest około 5:30, więc przy takich zabytkach jak Tower Bridge i katedra św. Pawła panuje spokój, zanim pojawią się tłumy. Wiosną i wczesną jesienią światło jest łagodniejsze. Deszcz może padać przez cały rok, więc zaplanuj jeden lub dwa elastyczne dni, uwzględniając prognozę pogody.
Ile dni potrzebujesz w Londynie?
Trzy dni wystarczą, żeby zwiedzić najważniejsze atrakcje w tempie fotografa: Tower Bridge i Shad Thames, katedrę św. Pawła i Millennium Bridge, Westminster oraz London Eye. Czwartego dnia możesz dodać Greenwich i Canary Wharf. Zaplanuj poranki o wschodzie słońca nad rzeką, a południe poświęć na muzea i poszukiwanie ciekawych miejsc.
Gdzie w Londynie najlepiej oglądać wschód słońca?
Most Millennium. Patrząc na północ, katedra św. Pawła jest oświetlona przez całą „niebieską godzinę”. Patrząc na wschód, słońce wschodzi za wieżowcami City, a po prawej widać The Shard. Przed szóstą rano w letni dzień most jest prawie pusty. Tuż za nim plasuje się ścieżka nad rzeką przy Tower Bridge.
Czy warto wjechać na London Eye, żeby zrobić zdjęcia?
Tak, przy dobrej pogodzie. Jeden obrót trwa około 30 minut, co daje wystarczająco dużo czasu, żeby nacieszyć się widokiem na Westminster i Tamizę. Zarezerwuj bilety z wyprzedzeniem, ale i tak spodziewaj się kolejki. Rób zdjęcia z obiektywem blisko szyby, żeby ograniczyć odbicia, bo szyby w kapsule mogą być porysowane.
Gdzie można zrobić zdjęcie Canary Wharf?
Są dwa klasyczne miejsca. Z brzegu rzeki w Greenwich cała panorama Docklands odbija się w Tamizie. W Heron Quays oświetlony most DLR znajduje się tuż pod wieżowcami. Oba miejsca najlepiej prezentują się o „niebieskiej godzinie” i po zmroku, kiedy biura są oświetlone.
Jak poruszać się po Anglii bez samochodu?
Pociągiem. Pociągi z Londynu dojeżdżają do Yorku, Bath i Manchesteru w około dwie godziny. W samym Londynie metro, autobusy i DLR akceptują karty zbliżeniowe. Spacerując wzdłuż ścieżki Thames Path, możesz dotrzeć do większości najważniejszych atrakcji w centrum miasta. Samochód ma sens tylko na terenach wiejskich, takich jak Lake District czy Kornwalia.



