Wilno to stolica Litwy, położona na wzgórzach wokół zbiegu rzek Nery i Wilii we wschodniej części regionu bałtyckiego. Jego Stare Miasto, wpisane na listę UNESCO w 1994 roku, jest jednym z największych średniowiecznych centrów w Europie Północnej. Znajduje się około 280 km na północ od Warszawy i 290 km na południe od Rygi.
Wylądowaliśmy w Wilnie na Sylwestra i zastał nas tam nieoczekiwany mróz. Przez prawie tydzień temperatura utrzymywała się na poziomie około -23 stopni Celsjusza. Pierwszego wieczoru poszliśmy wzdłuż Nery do Wieży Giedymina, żeby podziwiać panoramę miasta, zanim zapadnie zmrok. W dół rzeki dryfowały wielkie bryły pokruszonego lodu, uderzając o siebie z hukiem, który roznosił się w zimnym powietrzu. Następnego dnia rzeka przestała płynąć. Lód zamarzł na miejscu, a miasto zamilkło. Taka cisza na wzgórzu nad zamarzniętą stolicą to rzadkość i to właśnie ona nadała ton całej wyprawie.
Wieża Giedymina
Wieża Giedymina to idealny punkt widokowy na panoramę Wilna. Stoi na wzgórzu nad Starym Miastem i nosi imię wielkiego księcia Giedymina, któremu tradycyjnie przypisuje się założenie miasta w XIV wieku.
Ustawiłem jeden aparat na statywie, żeby uchwycić zmieniające się światło, a z drugim aparatem chodziłem w poszukiwaniu lepszych kadrów. Zimno (poniżej -20 stopni) sprawiło, że większość ludzi została w domach, co oznaczało brak turystów w kadrze i niebo, które aż do zachodu słońca było niezwykle czyste i nasycone kolorami. Wieża wygląda jak czysty pierwszy plan, gdy fotografujesz ją z boku, a nie od dołu.
Zamek w Wilnie
Kompleks Górnego Zamku w Wilnie to pozostałości średniowiecznych fortyfikacji, od których zaczęła się historia Wilna. Tradycja wiąże go z wielkim księciem Gedyminem i snem, w którym otrzymał polecenie, by w tym miejscu zbudować miasto – najpierw drewniane, a później murowane.
W 2016 roku wspięliśmy się tu z Darią, żeby zrobić panoramę o zachodzie słońca i w niebieskiej godzinie. Zajęło nam to jakieś dwie godziny przy temperaturze -26 stopni, słuchając trzaskającego śniegu pod stopami i obserwując, jak po rzece poniżej suną lodowe kry. Miasto skupia się w czystym pierwszym planie dachów, katedra i dzwonnica ustawiają się w jednej linii, a niebo szybko zmienia barwy: może dziesięć minut niebieskiej godziny, które dały się wykorzystać.
Muzeum Narodowe Litwy
Muzeum Narodowe Litwy (Lietuvos Nacionalinis Muziejus) znajduje się tuż u podnóża wzgórza zamkowego, a Wieża Giedymina wydaje się unosić nad nim. W zbiorach znajduje się ponad 800 000 eksponatów, obejmujących okres od prehistorii po współczesność.
Zeszliśmy z wieży, mając ochotę na gorącą czekoladę, ale widok mnie zatrzymał. Światła muzeum, pomnik króla Mindaugasa (jedynego koronowanego króla Litwy, w 1253 roku) i powiewająca na wieży flaga Litwy ułożyły się w jednym kadrze. Zanim skończyłem, ręce mi zmarzły na statywie. Tym razem nie udało nam się wejść do środka, więc nie mogę nic powiedzieć o eksponatach.
Plac Katedralny w Wilnie
Plac Katedralny to centrum życia publicznego w Wilnie. Został on przebudowany w XIX wieku po odbudowie katedry i obecnie odbywają się tu wydarzenia polityczne, jarmarki oraz główne obchody Nowego Roku. Dzwonnica stoi osobno od katedry, co pozwala na wizualne rozdzielenie tych obiektów.
To zdjęcie zrobiono dzień przed Sylwestrem. Rzeka Wilią była całkowicie zamarznięta, choinka już stała, a okolica była świątecznie oświetlona. O północy plac zapełnia się tłumem, ale do zrobienia zdjęcia lepiej nadaje się spokojniejszy wieczór poprzedzający tę noc. Potem ogrzewaliśmy się w gronie przyjaciół przy tradycyjnych litewskich trunkach – to lokalny sposób na temperaturę -25 stopni.
Kościół św. Anny
Kościół św. Anny to wizytówka ceglanej architektury gotyckiej na Litwie. Jego wygląd zewnętrzny pozostał niemal niezmieniony od końca XV wieku i jest to jedna z budowli, które często uznaje się za kluczowy argument przemawiający za wpisaniem Starego Miasta w Wilnie na listę UNESCO.
Tradycja głosi, że młody Napoleon, przejeżdżając przez Wilno, powiedział, że chciałby móc przenieść ten kościół do Paryża na dłoni. To raczej legenda niż udokumentowany cytat, ale ta historia krąży już od dwóch stuleci. Zrobiłem to zdjęcie o zmierzchu podczas surowej zimy, kiedy temperatura spadała do minus 27 stopni i słychać było trzaskające mrozy. Ceglany gotyk świetnie wygląda na zdjęciach przy słabym oświetleniu: ciepłe światło na fasadzie podkreśla czerwoną cegłę na tle ciemnoniebieskiego nieba.
Pałac Prezydencki
Pałac Prezydencki jest oficjalną rezydencją prezydenta Litwy od 1997 roku. Jego historia sięga XIV wieku; budynek przechodził z rąk do rąk – najpierw należał do imperium rosyjskiego, potem do Związku Radzieckiego – aż w końcu w 1993 roku powrócił do Litwy.
Mijaliśmy go prawie codziennie i chciałem tu wrócić po zmroku. Fontanna na pierwszym planie była wyłączona i przygotowana na zimę, dzięki czemu zamiast ruchomej wody widziałem czysty, geometryczny kadr. Teraz można wziąć udział w wycieczkach z przewodnikiem po pałacu, czego nie było podczas mojej pierwszej wizyty. Jeśli na budynku powiewa flaga, oznacza to, że prezydent przebywa w rezydencji lub w biurze.
Kiedy warto odwiedzić Wilno
Zima to pora roku, w której powstało prawie każde zdjęcie w tym przewodniku. Grudzień i styczeń to śnieg, iluminacje i mrozy, które mogą spaść do -25 stopni lub niżej. W zamian za to masz światło dzienne: około siedmiu do ośmiu godzin, a zmierzch cywilny zaczyna się około 15:30. Lato jest bardziej zielone i cieplejsze, a wieczory dłuższe. Jeśli chcesz uchwycić zamarzniętą rzekę i śnieg na dachach, jedyną okazją jest okres od końca grudnia do lutego.
Często zadawane pytania
Ile dni potrzebujesz na zwiedzanie Wilna?
Dwa do trzech pełnych dni wystarczy, żeby zwiedzić Stare Miasto, Wieżę Giedymina, Plac Katedralny, Pałac Prezydencki i główne kościoły. Czwarty dzień pozwala dodać półdniową wycieczkę do zamku w Trokach i daje zapas czasu na wypadek złej pogody, co ma znaczenie zimą.
Kiedy najlepiej wybrać się do Wilna?
Jeśli chcesz zobaczyć zimę ze śniegiem i zamarzniętymi rzekami, najlepszy okres to koniec grudnia do lutego, choć trzeba liczyć się z bardzo krótkimi dniami. Jeśli wolisz długie wieczory, cieplejsze temperatury i łatwiejsze spacery, najlepszym wyborem będzie okres od maja do września.
Czy po Wilnie da się chodzić pieszo?
Tak. Stare Miasto jest niewielkie i prawie całe można zwiedzić na piechotę. Wieża Giedymina, Plac Katedralny, Pałac Prezydencki i kościół św. Anny znajdują się w odległości 15 minut spacerem od siebie. W środku zimy uważaj na lód.
Czy Wilno należy do strefy Schengen?
Tak. Litwa dołączyła do Unii Europejskiej w 2004 roku, a do strefy Schengen w 2007 roku, więc podróżni przybywający z innego kraju strefy Schengen nie są poddawani kontroli paszportowej. Obowiązują standardowe zasady dotyczące wiz Schengen.
Czy można zwiedzać Pałac Prezydencki?
Tak. Obecnie organizowane są wycieczki z przewodnikiem, czego nie było podczas moich wcześniejszych podróży. Liczba miejsc jest ograniczona i zazwyczaj trzeba je rezerwować z wyprzedzeniem na oficjalnej stronie.
Czy Stare Miasto w Wilnie jest wpisane na listę UNESCO?
Tak. Historyczne centrum miasta zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1994 roku i uznane za jedno z największych zachowanych średniowiecznych starych miast w Europie Północnej.
W jakim języku mówi się w Wilnie?
Językiem urzędowym jest litewski. Rosyjski i polski są powszechnie rozumiane, zwłaszcza wśród starszych mieszkańców. Angielski jest powszechnie używany w centrum Wilna, w hotelach, restauracjach i przy głównych atrakcjach turystycznych.
