Teneryfa to największa i najludniejsza z Wysp Kanaryjskich, hiszpańskiego archipelagu u wybrzeży północno-zachodniej Afryki. W jej centrum wznosi się Teide, najwyższy szczyt Hiszpanii, położony w parku narodowym wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Na północnym wschodzie rozciągają się zielone góry Anaga, a pomiędzy nimi leżą Santa Cruz de Tenerife i stare miasto uniwersyteckie San Cristóbal de La Laguna.

Park Narodowy Teide
Góra Teide góruje nad wyspą. Ten wulkan wznosi się na ponad 3 700 metrów nad poziomem morza, a jego szczyt góruje nad rozległym płaskowyżem pokrytym polami lawy i pumeksem. Za każdym razem, gdy przyjeżdżamy na Teneryfę, przynajmniej raz wjeżdżamy na szczyt. Po drodze krajobraz zmienia się nie do poznania, a na szczycie czujesz się jak na innej planecie.
Roques de García to naturalny pierwszy przystanek na płaskowyżu. Skala po prawej stronie, Roque Cinchado, znana jest też jako Palec Boga. Jest tu mnóstwo miejsc parkingowych i hotel, więc panuje tu większy ruch niż w pozostałej części parku.
Skończyliśmy już naszą dzisiejszą wędrówkę i zatrzymaliśmy się w hotelu przed godziną jazdy w dół. Kiedy wyszedłem na zewnątrz, niebo za skałami płonęło pomarańczowym blaskiem. Wróciłem do samochodu po statyw i zdążyłem wykonać ujęcie w samą porę. W tym momencie większość odwiedzających już się rozeszła. Dzięki temu pusta ścieżka przed Roques de García stała się moją linią prowadzącą. O każdej innej porze dnia byłoby to niemożliwe.
Panorama Teide o zmierzchu

Najlepszy widok na cały wulkan rozciąga się z dna płaskowyżu, gdzie przed stożkiem widać formacje skalne. Żeby stworzyć panoramę Teide, połączyłem dziewięć pionowych ujęć. Zrobiłem je w ostatnich promieniach słońca, tuż przed zachodem. Słońce oświetlało szczyt i poszarpane skały poniżej, podczas gdy równina lawowa była już w cieniu.
Tutaj czas ma większe znaczenie niż gdziekolwiek indziej na wyspie. Na płaskowyżu nie ma żadnego sztucznego oświetlenia. Gdy słońce zniknie, krajobraz staje się płaski. Poza tym droga w dół jest stroma i nieoświetlona, więc zawsze planuję powrót tak, żeby jeszcze było trochę światła.
Powiększ pełną panoramę, a po prawej stronie wulkanu dostrzeżesz kolejkę linową. Jej górna stacja znajduje się na wysokości 3555 metrów. Stamtąd krótki szlak prowadzi dalej do krateru. Park narodowy wydaje jednak codziennie ograniczoną liczbę zezwoleń na pokonanie tego ostatniego odcinka.
Obserwatorium Teide

Obserwatorium Teide znajduje się na wysokości 2 390 metrów, na grzbiecie na wschód od wulkanu. Dzięki czystemu i suchemu powietrzu jest to jedno z najlepszych miejsc w Europie do obserwacji nieba. W 1995 roku astronomowie pracujący tutaj odkryli Teide 1, jedną z pierwszych potwierdzonych brązowych karłów. Naukowcy czasami nazywają te obiekty „nieudanymi gwiazdami”, bo plasują się gdzieś pomiędzy planetą a gwiazdą.
Chciałem uchwycić tę scenę pod głęboko błękitnym niebem. Błękit świetnie podkreśla żółtą roślinność i białe kopuły na tle ciemnego szczytu. Warunki panujące tutaj trudno jednak ocenić z wybrzeża. Dlatego przed wjazdem na wysokość ponad 2 000 metrów sprawdzam kamerę internetową obserwatorium.
Przy pierwszej próbie wiatr był tak silny, że nie dało się nawet otworzyć drzwi samochodu. Kamera internetowa nic z tego nie pokazała. Przy drugiej próbie niebo było czyste, a kopuły obserwatorium z Teide w tle ułożyły się dokładnie tak, jak to zaplanowałem.
Tajinaste Rojo na Las Cañadas
Czerwony tajinaste, zwany też buglossem z Teneryfy albo wieżą klejnotów, rośnie tylko na tej wyspie. Może osiągać około trzech metrów wysokości, a późną wiosną jego wysoki kłos pokrywa się czerwonymi kwiatami. Nasze wycieczki odbywają się jednak zimą. W tych miesiącach widać tylko suchy, blady szkielet rośliny. Nadałem jej własną nazwę: kwiat-duch.
Nigdy nie jest łatwo go znaleźć na zboczach Teide. Pewnego pogodnego dnia jechaliśmy w górę w kierunku Las Cañadas, kiedy na horyzoncie, ponad morzem chmur, pojawiła się La Gomera. Od razu zjechaliśmy z drogi. Właśnie tam, w samym środku tej kompozycji, na wulkanicznym zboczu stał pojedynczy kwiat-duch. Słońce, pokryty sosnami grzbiet, ocean i sąsiednia wyspa – wszystko idealnie się wokół niego ułożyło.
Góry Anaga
Masyw Anaga zajmuje północno-wschodni kraniec Teneryfy. Powstał miliony lat temu w wyniku erupcji wulkanicznych, a jego najwyższy szczyt, Cruz de Taborno, wznosi się na wysokość 1 024 metrów. Od 2015 roku UNESCO uznało Anagę za rezerwat biosfery.
Tutejsze drogi niemal nieustannie wiją się i skręcają. Podczas naszej pierwszej wizyty, w listopadzie 2016 roku, nie byłem jeszcze doświadczonym kierowcą, a każdy zakręt był dla mnie wyzwaniem. Mimo to zatrzymywaliśmy się raz po raz. W drodze na północne wybrzeże chmury przemieszczały się przez dolinę pod nami, a słońce przebijało się przez nie. Dzięki temu mogłem podziwiać widok z krętej drogi w Anadze, stojąc na poboczu. Był koniec listopada, a temperatura wynosiła 20°C.
Anaga zasługuje na więcej niż jeden wpis. Nasza pełna relacja ze wędrówki przez las mglisty znajduje się w naszym przewodniku turystycznym po górach Anaga.
Wędrówki w górach Anaga

Las laurowy w Anadze to żywa skamielina. Lasy takie jak ten pokrywały południową Europę i Afrykę Północną w trzeciorzędzie, miliony lat temu. Dziś pozostało już tylko kilka takich enklaw, głównie na wyspach Atlantyku. Dlatego wędrówka po tym lesie to stały punkt każdej naszej wycieczki.
Pogoda zmienia się z minuty na minutę. W jednej chwili słońce świeci tak mocno, że aż nas oślepia; kilka minut później chowamy się przed ulewą. Chmury przemykają też między drzewami tuż nad ziemią. Dlatego właśnie nazywa się to lasem mglistym. Podczas jednej z wędrówek ustawiłem aparat wśród drzew, gdy pojawiła się pierwsza chmura. Las mglisty otaczający ścieżkę zatrzymał mnie tam na prawie godzinę.
Moja ulubiona trasa zaczyna się przy Mirador Cruz del Carmen, niedaleko Las Mercedes. Wybraliśmy łatwą pętlę trwającą około godziny. Pod koniec słońce przebiło się przez mgłę, rzucając widoczne promienie. Ustawiłem statyw i skierowałem obiektyw na szlak biegnący w lesie wzdłuż promieni światła. Podczas innej wędrówki przerwa w koronie drzew odsłoniła oświetloną ścieżkę wśród drzew laurowych, otoczoną poskręcanymi gałęziami i paprociami.
Mirador Cruz del Carmen

Kiedy dotarliśmy do punktu widokowego Mirador Cruz del Carmen, chmury całkowicie zasłoniły widok. Teide nigdzie nie było widać. Postanowiliśmy więc pójść na wędrówkę i wróciliśmy godzinę później.
W tym czasie niebo się przejaśniło. Teide górował nad białym morzem chmur, otoczony pergolą punktu widokowego. Tymczasem nisko stojące słońce rzucało cienie balustrady na podłogę w idealnej symetrii.
Korzystałem ze statywu i obiektywu tilt-shift. Obiektyw tilt-shift sprawił, że wszystkie pionowe linie były proste. Statyw pozwolił mi poczekać na momenty bez ludzi. Zajęło mi pół godziny, żeby uchwycić widok na Teide z punktu widokowego Mirador Cruz del Carmen dokładnie tak, jak chciałem. Każda minuta była dobrze wykorzystana.
Taganana i plaża Benijo
Po północnej stronie Anagi droga schodzi serpentynami w kierunku morza. Niektóre zakręty mają aż 180 stopni. Na dole leży Taganana, jedna z najstarszych osad na wyspie. Nazwa pochodzi z języka Guanchesów, ludu, który zamieszkiwał Teneryfę przed hiszpańskim podbojem.
Kiedy Daria po raz pierwszy pokazała mi zdjęcie tej miejscowości, nie wierzyłem, że to Hiszpania. Wyglądało to jak wioska w peruwiańskich górach. Kiedy tam dotarłem, zobaczyłem Tagananę rozciągającą się na zielonych tarasach, z białymi i żółtymi domkami u podnóża poszarpanej linii grzbietu górskiego.
Kilka kilometrów dalej wzdłuż wybrzeża leży Benijo. Jak większość plaż na Teneryfie, jest wulkaniczna – z ciemnym piaskiem i czarnymi głazami w falach. Poza tym fale Atlantyku są tu silne, więc pływanie jest niebezpieczne. Do robienia zdjęć jest to jednak idealne miejsce. Długi czas naświetlania wygładził wodę wokół skał i zamienił morskie formacje skalne przy plaży Benijo w spokojną, niemal cichą scenę.
Las Teresitas

Na północ od Santa Cruz, poniżej wioski San Andrés, leży Las Teresitas. To jedna z niewielu złotych plaż na wyspie. To nie przypadek: w 1973 roku sprowadzono tu z Sahary około 270 000 ton piasku. Długie falochrony sprawiają, że w zatoce panuje spokój, mimo fal Atlantyku.
Plaża wygląda równie pięknie z góry. Punkty widokowe na zboczach Anagi pozwalają spojrzeć prosto na nią z góry. Zostałem tam aż do zachodu słońca. Potem na tle ciemnej góry zapaliły się światła San Andrés, a łuk plaży i falochrony lśniły w dole. W oddali Santa Cruz rozjaśniało wybrzeże. Las Teresitas o niebieskiej godzinie to obraz, który jako pierwszy przychodzi mi do głowy, gdy w Europie nadchodzi zima.
Bajamar

Bajamar, na północnym wybrzeżu, słynie z naturalnych basenów z wodą morską. Fale Atlantyku przelewają się przez skały i je napełniają. Przyjechaliśmy tu w naszą rocznicę ślubu, głodni po całym dniu wędrówki po Anadze.
Tego dnia fale były ogromne. Obserwowaliśmy je z naszego stolika w restauracji. Potem, o zachodzie słońca, wyszedłem do basenów pod miejską latarnią morską. Na platformie stała młoda rodzina z restauracji. Za nimi rozbryzgi wody eksplodowały na tle pomarańczowego nieba.
Ojciec uniósł syna w powietrze. Trwało to sekundę, a ja to uchwyciłem. Chwilę później rodziny już nie było. Ktoś mi kiedyś powiedział, że ten rozprysk przy latarni morskiej w Bajamarze mógłby sprzedawać ubezpieczenia na życie. Mają rację.
Santa Cruz de Tenerife

Santa Cruz to stolica wyspy. Razem z Las Palmas de Gran Canaria pełni też rolę stolicy regionu Wysp Kanaryjskich. Jej wizytówką jest Auditorio de Tenerife, zaprojektowane przez Santiago Calatravę. Budowę rozpoczęto w 1997 roku, a sala koncertowa została otwarta w 2003 roku.
Budynek stoi między miastem a oceanem. Dzięki temu z każdej strony rozciąga się piękny widok. Kiedy tam byłem, niebo było pełne rozległych chmur cirrus. Postanowiłem ograniczyć kadr do minimum i sfotografowałem białe krzywizny Auditorio na tle ciemnoniebieskiego nieba z niskiej perspektywy z kamiennego placu.
Tuż za nim wznosi się Castillo de San Juan Bautista, XVII-wieczna forteca zbudowana z ciemnego kamienia wulkanicznego. Miejscowi nazywają ją Castillo Negro, czyli Czarny Zamek. Rzadko robię zdjęcia panoramiczne. Tutaj jednak chmury utworzyły łuk nad fortem, a bruk zakrzywił się, dopasowując się do niego. Słońce i Auditorio równoważyły się po przeciwnych stronach. Zrobiłem więc okrągłą panoramę Czarnego Zamku, otoczoną słońcem po prawej i salą koncertową po lewej.
Mercado de Nuestra Señora de África
Miejski targ, znany lokalnie jako La Recova, został otwarty w latach 40. XX wieku. Jego architekt, José Enrique Marrero Regalado, nadał mu neokolonialny styl. Później zaprojektował też bazylikę Candelaria. W środku są trzy dziedzińce z straganami z kwiatami, owocami, produktami z Wysp Kanaryjskich, mięsem i tapas.
Wpadliśmy tu podczas naszej drugiej wycieczki na Teneryfę, w spokojny poranek. Zanim weszliśmy, zatrzymałem się na chwilę, żeby rozejrzeć się po tym miejscu. Nikt się nie spieszył. Ludzie powoli przechodzili od straganu do straganu, a w powietrzu unosił się zapach ziół, kwiatów i świeżego chleba.
Zanim zacząłem zakupy, zrobiłem jedno ujęcie. Stanąłem pod jednym z pomarańczowych łuków i pozwoliłem, by otoczył on wieżę zegarową Targu Matki Bożej Afrykańskiej. Po obu stronach stoją stragany z kwiatami, a słońce prześwituje przez łuk. Godzinę później wróciliśmy do samochodu z ciężkimi torbami.
San Cristóbal de La Laguna
La Laguna była pierwszą stolicą Teneryfy. Jest tu spokojniej niż w Santa Cruz, panuje bardziej historyczna atmosfera i roi się od studentów. Stare miasto zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1999 roku. Układ ulic w tym mieście posłużył później za wzór dla wielu miast kolonialnych w Amerykach.
Iglesia de la Concepción to pierwszy kościół parafialny na wyspie. Jego kamienna dzwonnica jest otwarta dla zwiedzających, a widok na stare miasto jest jednym z najpiękniejszych w La Laguna. Sfotografowałem wieżę Iglesia de la Concepción z placu, z długim murem kościoła prowadzącym do niej. Z kościołem wiąże się też lokalna legenda. Podobno podczas epidemii w 1648 roku wizerunek św. Jana Ewangelisty zaczął się pocić, a olej z niego uzdrowił chorych.
Kilka ulic dalej minęliśmy żółtą fasadę z kamienną dzwonnicą i pomyśleliśmy, że to kościół. W rzeczywistości to Instituto Cabrera Pinto. W budynku tym mieścił się niegdyś pierwszy uniwersytet na Wyspach Kanaryjskich, a później stał się szkołą średnią. Przed Instituto Cabrera Pinto rośnie drzewo smocze i wysokie palmy, a intensywne kanaryjskie kolory pięknie podkreślają stary kamień.
Candelaria

Candelaria leży na wschodnim wybrzeżu, około 20 kilometrów na południe od Santa Cruz. Znajduje się tu bazylika w Candelarii, poświęcona patronce Wysp Kanaryjskich. Według tradycji pierwotną figurę Matki Boskiej znaleźli pasterze z plemienia Guanche pod koniec XIV wieku, jeszcze przed hiszpańskim podbojem. Obecna bazylika powstała w latach 1949–1959. Na placu przed nią stoją posągi dziewięciu królów Guanche, tzw. menceyes. Co roku 2 lutego i 15 sierpnia pielgrzymi z całej wyspy przybywają tu na uroczystości.
Podczas naszych wycieczek zatrzymywaliśmy się w pobliżu. Ta strona wyspy często jest słoneczna, nawet gdy nad górami wiszą chmury. Podczas jednego ze spacerów wzdłuż brzegu za miastem gromadziły się ciemne chmury. Na tle czarnej skały wulkanicznej wyróżniała się mała biała kapliczka z pomarańczowymi drzwiami. Za nią wznosiła się dzwonnica bazyliki. Tymczasem cyjanowy kolor oceanu idealnie komponował się z ciepłymi pomarańczowymi dachami. Kaplica i wieża bazyliki na tle burzowego nieba tworzą ramę, w której mieści się całe miasteczko.
Kiedy warto odwiedzić Teneryfę
Teneryfa to miejsce, gdzie można jeździć przez cały rok. Na wybrzeżu przez cały sezon panuje łagodny klimat, a temperatury w ciągu dnia oscylują wokół 20°C nawet zimą. Z tego powodu zazwyczaj przyjeżdżamy tu w listopadzie, grudniu albo lutym, kiedy słońce już opuściło resztę Europy.
Na wyspie panują jednak wyraźne mikroklimaty. Północ jest bardziej zielona i pochmurna, podczas gdy południe i wschód są bardziej suche i słoneczne. W górach Anaga słońce i deszcz mogą się zmieniać w ciągu kilku minut.
Teide rządzi się własnymi prawami. Na płaskowyżu powyżej 2000 metrów noce są zimne, a zimą szczyt może pokrywać śnieg. Burze tam nie są widoczne z wybrzeża. Sprawdź więc kamery internetowe, zanim wyruszysz w górę. Późną wiosną na Las Cañadas kwitnie czerwony tajinaste.
Fotografowanie na Teneryfie
To, co wyróżnia Teneryfę, to różnorodność, jaką oferuje ta jedna wyspa. W ciągu jednego dnia możesz znaleźć się w lesie laurowym, na czarnej wulkanicznej plaży i na lawowej równinie ponad chmurami. Światło zmienia się równie szybko.
Prawie każde ujęcie w tym przewodniku powstało dzięki wyczuciu tych zmian. Na przykład widok na Teide z Cruz del Carmen pojawił się dopiero wtedy, gdy rozeszły się chmury, które już skreśliłem. Obserwatorium udało się uchwycić dopiero za drugim razem, po burzy, której kamera internetowa w ogóle nie pokazała. Roques de García trafiło mi się podczas przerwy na toaletę, kiedy już spakowałem się na koniec dnia.
Poza tym płaskowyż ten pozwala cieszyć się ostatnią godziną światła bardziej niż jakiekolwiek inne miejsce na wyspie. Co więcej, jest to obszar chroniony. Park Narodowy Teide od 2007 roku znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO ze względu na swoją geologię wulkaniczną i krajobrazy. Trzymaj się oznakowanych szlaków i zaplanuj zjazd na dół przed całkowitym zapadnięciem zmroku.
Jeśli chcesz poznać resztę kraju, zajrzyj do moich przewodników turystycznych po Hiszpanii.
Często zadawane pytania
Kiedy najlepiej wybrać się na Teneryfę?
Na Teneryfie przez cały rok panuje łagodna pogoda, a temperatury na wybrzeżu wynoszą około 20°C nawet zimą. Okres od listopada do marca to idealny czas na ucieczkę przed europejską zimą. Późną wiosną w Parku Narodowym Teide kwitnie czerwony tajinaste. Lato jest najcieplejsze i najbardziej ruchliwe. O każdej porze roku na północy jest bardziej pochmurno niż na południu.
Ile dni warto spędzić na Teneryfie?
Zaplanuj co najmniej pięć dni. Dzięki temu będziesz miał po jednym dniu na Park Narodowy Teide, góry Anaga oraz Santa Cruz i La Laguna. Pozostawi ci to też czas na wycieczkę na wybrzeże i na wypadek złej pogody. Ponieważ pogoda na Teide zmienia się szybko, kilka dodatkowych dni pomoże ci trafić na odpowiednie warunki.
Potrzebujesz samochodu na Teneryfie?
Wynajem samochodu to praktyczne rozwiązanie. Autobusy łączą główne miasta, ale do Parku Narodowego Teide, początków szlaków w Anaga, Taganany i punktów widokowych znacznie łatwiej dotrzeć samochodem. Górskie drogi są wąskie i kręte, więc zaplanuj sobie trochę więcej czasu. Unikaj też zjazdu z Teide po zmroku.
Które miasto jest lepszą bazą wypadową: Santa Cruz czy La Laguna?
Santa Cruz to stolica wyspy, gdzie znajdziesz Auditorio, targ i łatwy dostęp do Las Teresitas. La Laguna jest spokojniejsza i bardziej historyczna, a jej stare miasto jest wpisane na listę światowego dziedzictwa. Oba miasta leżą blisko gór Anaga i północnego lotniska. Oddalają się od siebie zaledwie o około 10 kilometrów.
Czy da się wspiąć na szczyt Teide?
Tak. Kolejka linowa zawiezie cię do górnej stacji na wysokości 3555 metrów. Stamtąd szlak Telesforo Bravo prowadzi do krateru na szczycie. Jednak na ostatnim odcinku potrzebne jest bezpłatne zezwolenie od parku narodowego. Liczba zezwoleń jest ograniczona każdego dnia, więc warto je zarezerwować z dużym wyprzedzeniem. Zła pogoda może spowodować zamknięcie szlaku.
Czym jest las deszczowy Anaga?
W górach Anaga na północnym wschodzie Teneryfy znajduje się jeden z najlepiej zachowanych lasów laurowych na świecie. Miliony lat temu lasy takie jak ten pokrywały południową Europę. Wilgotne chmury przynoszone przez pasaty przemykają między drzewami, dlatego nazywa się go lasem mglistym. Od 2015 roku UNESCO uznało Anagę za rezerwat biosfery.
Czy na Teneryfie są plaże z białym piaskiem?
Większość plaż na Teneryfie ma pochodzenie wulkaniczne – są tam czarne piaski albo skały. Najbardziej znanym wyjątkiem jest Las Teresitas, niedaleko Santa Cruz. Jej złoty piasek sprowadzono z Sahary w 1973 roku, a falochrony sprawiają, że woda jest spokojna. Na dzikim północnym wybrzeżu plaża Benijo ma ciemny piasek i silne fale.



