Poznań
Ostatnia aktualizacja: 17 kwietnia 2026 r.
Autor: Daria Trinkhaus, zdjęcia: Nico Trinkhaus
Przewodnik po pięciu najciekawszych miejscach w Poznaniu, które warto odwiedzić i sfotografować.
W tym przewodniku po Poznaniu przeczytasz o pięciu najciekawszych miejscach, które warto odwiedzić. Poznasz najważniejsze fakty historyczne i magiczne legendy związane z miastem. A jeśli jesteś fotografem (niezależnie od poziomu zaawansowania), znajdziesz tu również wskazówki, jak i kiedy uchwycić poznańskie zabytki na zdjęciach.
Mówi się, że Poznań był kolebką państwa polskiego. To właśnie tutaj, a dokładniej na Ostrowie Tumskim, położono fundamenty pod pierwsze państwo piastowskie – dynastię, z której wywodził się Mieszko I (pierwszy ochrzczony władca, który stworzył protopaństwo) oraz Bolesław Chrobry (pierwszy król Polski). Chociaż oficjalnie stolicą Polski było pobliskie Gniezno, to Ostrów Tumski był centrum politycznej i militarnej potęgi Mieszka I oraz miejscem jego rezydencji. To właśnie na Ostrowie Tumskim zbudowano pierwszą polską katedrę. Tymczasem po drugiej stronie Warty zaczęło się rozwijać miasto, które urzeka swoją energią i tętniącym życiem – nie tylko w przeszłości, ale i dziś – Poznań.
Więc „zanurzmy się” w atmosferze, historii i ciekawostkach Poznania, odwiedzając po kolei najciekawsze miejsca do zobaczenia i – być może – uwiecznienia na zdjęciach.
Spis treści
Autor tekstów podróżniczych
Daria Trinkhaus jest pisarką, która uwielbia odkrywać ukryte historie związane z każdym miejscem, które odwiedza.
Stary Rynek w Poznaniu
Mówi się, że Poznań to kolebka państwa polskiego. To właśnie tutaj sprawowali władzę pierwsi polscy książęta i królowie.
Kiedy w XIII wieku przeniesiono siedzibę książęcą z prawego na lewy brzeg Warty, w pobliżu nowego zamku wytyczono zarys poznańskiego rynku. Rynek ten zachował się do dziś w niemal niezmienionym kształcie i stanowi tętniące życiem serce miasta.
W 1253 roku Poznań otrzymał prawa miejskie, a jego centrum stał się Stary Rynek – jeden z najpiękniejszych placów w Polsce. Po przeniesieniu siedziby książęcej z prawego na lewy brzeg Warty w XIII wieku to właśnie tutaj zaczęło kwitnąć życie mieszczańskie Poznania.
Pierwszą rzeczą, którą prawdopodobnie zauważysz na Rynku w Poznaniu, jest różnorodność kolorów kamienic. Znajdziesz tam chyba wszystkie kolory tęczy, a żaden z nich nie będzie matowy ani wyblakły.
Ta różnorodność kolorów jest zamierzona. Kamienice przy głównym rynku były rezydencjami zamożnych kupców, którzy handlowali swoimi towarami na niższych piętrach budynków. Im bliżej centrum, tym droższa była kamienica (wartość jednej z nich mogła być porównywalna nawet z wartością całej wsi w pobliżu Poznania). Każdy kupiec oznaczył swoją posiadłość wybranym przez siebie kolorem fasady. Czasami dzieci kupców brały ślub, a połączone majątki były malowane na ten sam kolor.
Chociaż tradycje dawnych domów kupieckich zostały obecnie zastąpione przez nowoczesne firmy kupujące lub wynajmujące parter tych budynków, historię handlu – a nawet dawnych małżeństw – wciąż można odczytać z fasad odrestaurowanych po katastrofach i wojnach. A jeśli zapytasz: „Kto mieszka w tych mieszkaniach, gdzie słychać zgiełk rynku?”, odpowiedź brzmi: „Studenci, którym hałas nie przeszkadza”.
Jeśli tak jak Nico uwielbiasz feerię barw na swoich zdjęciach, poznański Rynek będzie dla Ciebie prawdziwą przygodą. Najlepszy czas na robienie zdjęć w centrum Poznania to praktycznie cały dzień – od wschodu do zachodu słońca. Różne części rynku będą oświetlone o różnych porach dnia. Unikaj jednak południa – wtedy przed poznańskim ratuszem gromadzą się tłumy turystów (o tym opowiem później) i trudno znaleźć kadr bez przechodniów w kadrze.
Chociaż kolorowy Rynek w Poznaniu można sfotografować w ciągu dnia, miejsce to ma również swoją niepowtarzalną atmosferę nocą. Wtedy to historyczne latarnie rzucają na niego złocisty blask:
Wieczorem każdy staje się stałym bywalcem Poznania, bez względu na to, ile czasu spędził w mieście. Słowo „rynek” pochodzi od niemieckiego słowa „Ring” – dosłownie „ring”? I tak jak na ringu, wszyscy kręcą się w kółko, okrążając Ratusz, zapominając, ile razy już to dziś wieczorem robili.
Kakofonia głosów, śmiechu i muzyki narasta i wybucha, by ucichnąć dopiero około drugiej w nocy, kiedy ostatnie bary grzecznie proszą lekko wstawionych gości o opuszczenie lokalu. A kiedy zamykają się ostatnie drzwi, zapada cisza. Miasto zasypia, choć wkrótce wzejdzie słońce. O tej porze słychać tylko migawkę aparatu Nico.
Wiele polskich miast ma jedno wyraźne centrum (w przeciwieństwie np. do Berlina, gdzie trudno jednoznacznie określić, co stanowi jego centralną część). Urok tych „rynków” polega na tym, że są one bijącym sercem miasta. Wieczorami to właśnie tam spotykają się rodziny, przyjaciele i pary. To „na rynku” znajdziesz największą liczbę i różnorodność restauracji oraz kawiarni. A kiedy wieczorem zamykają swoje podwoje, rynek zamienia się w magiczną „miejską scenerię”. Nie przegap tej chwili! Spacerując późną nocą po centrum miasta, usłyszysz odgłosy zamykających się lokali i sporadyczny śmiech mieszkańców wracających do domów. Wtedy z łatwością wyobrazisz sobie, jak to miejsce zmieniało się, a jednocześnie pozostawało niezmienne przez wieki.
Ratusz w Poznaniu
Budowę ratusza zakończono prawdopodobnie w 1300 roku za panowania Wacława II Czeskiego. Początkowo był to budynek parterowy – jego znaczna rozbudowa rozpoczęła się dopiero w XV i XVI wieku.
Z tamtych czasów pochodzą poznańskie kozy, które codziennie ogłaszają południe z wieży ratusza. Chociaż przez wieki poznański ratusz był niszczony przez pożary i wojny, jego renesansowa architektura zachowała się do dziś.
Ratusz w Poznaniu to najbardziej charakterystyczny zabytek na Rynku Głównym. Budowę pierwszego ratusza zakończono prawdopodobnie około 1300 roku. Początkowo była to zwykła parterowa budowla. Jej prawdziwa rozbudowa i przekształcenie w stylu renesansowym miały miejsce w połowie XVI wieku pod kierownictwem architekta Giovanniego Battisty di Quadro.
Właśnie wtedy na wieży ratusza pojawiły się dwie kozy zderzające się rogami. Pamiętasz, jak w części o fotografowaniu Rynku wspomniałem, że w południe przed ratuszem gromadzą się tłumy turystów? Robią to właśnie po to, by obejrzeć spektakl z udziałem tych dwóch uroczych postaci. Każdy Polak zna poznańskie kozy. Słyszymy o ich legendzie już jako dzieci, a często pojawiają się one również w telewizji publicznej. Kozy są symbolem Poznania.
Jeśli jednak jeszcze nie znasz tej legendy, pozwól, że pokrótce ją opowiem. Usiądź wygodnie i wyobraź sobie, jak to było…
Dawno temu, podczas uczty w poznańskim ratuszu, zorganizowanej na cześć wojewody i jego świty, w kuchni panował prawdziwy ruch. Głównym daniem miała być pieczona dziczyzna. Jednak młody kucharz – według legendy o imieniu Pietrek – przypadkowo przypalił mięso. Przerażony, że zostanie za to ukarany, wybiegł z ratusza i kupił dwie białe kozy na pobliskim targu. Miał nadzieję, że nikt nie zauważy różnicy w mięsie. Niestety, kozy uciekły Pietrekowi w drodze do kuchni i wbiegły na wieżę ratusza, gdzie zaczęły się przepychać głowami. Widok był tak komiczny, że rozbawiony wojewoda postanowił wybaczyć zestresowanemu młodemu kucharzowi. Wkrótce na wieży ratusza pojawił się pierwszy mechanizm z kozami.
To nie tylko legenda sprawiła, że mechanizm ten przetrwał wieki na wieży ratusza. Koza symbolizowała siłę, upór i witalność, a zwierzę nawiązywało również do dawnej kultury ludowej Wielkopolski. Jeśli więc znajdziesz się przed ratuszem w południe, odłóż aparat i ciesz się widokiem tego wielowiekowego spektaklu. Retuszowanie zdjęć z tamtego czasu i tak zajęłoby ci zbyt dużo czasu.
A tak przy okazji, jeśli masz chwilę, w ratuszu mieści się Muzeum Historii Poznania. Warto odwiedzić tę wystawę, jeśli interesuje Cię historia miasta. Ciekawostką jest to, że zdjęcie ratusza w Poznaniu autorstwa Nico zostało wykorzystane na wystawie do zilustrowania historii tego miejsca.
Zamek Królewski w Poznaniu
Z miejscem, w którym powstał Zamek Królewski, wiąże się ciekawa legenda. Poznań był siedzibą pierwszego polskiego władcy, Mieszka I. Książę ten wraz ze swoimi ludźmi przyjął chrzest w 966 roku, dzięki czemu Polska stała się oficjalnie krajem katolickim. Ten czyn miał rozgniewać szatana, który nakazał diabłom ukarać Poznań. Diabły wyciągnęły wzgórze z Gniezna (miasta położonego w pobliżu) i zamierzały przenieść je do rzeki Warty, aby zatopić Poznań. Jednak diabły zbyt wcześnie zaczęły świętować swój sukces i zaniepokoiły koguty, które obudziły miasto.
Uciekające diabły zostawiły skałę po lewej stronie rzeki. W ten sposób powstało wzgórze, nazwane później Wzgórzem Przemyślskim, na którym obecnie góruje zamek.
Zamek Królewski w Poznaniu to jeden z najstarszych zamków królewskich w Polsce, będący symbolem średniowiecznej władzy monarchicznej. Budowę zamku rozpoczął książę Przemysł I, a kontynuował Przemysł II (władca, który zjednoczył Polskę po okresie rozbiorów). W XIV i XV wieku zamek został rozbudowany i stał się siedzibą generalnych namiestników Wielkopolski. I choć często porównywano go niekorzystnie do Wawelu w Krakowie, nie można zapominać, jak ważną rolę odgrywał w sprawach politycznych i administracyjnych regionu.
W okresie rozbiorów pruskich (włączenia Wielkopolski do Królestwa Prus) Zamek Królewski był wielokrotnie przebudowywany, a czasami nawet rozbierany. Po II wojnie światowej pozostały tylko fragmenty murów i fundamentów dawnego zamku poznańskiego. Odbudowa zaczęła się dopiero jakieś dwadzieścia lat temu. Nowy budynek otwarto w 2016 roku. I właśnie wtedy wokół tej odbudowy pojawiło się mnóstwo kontrowersji!
Odbudowa Zamku Królewskiego opierała się na starych źródłach ikonograficznych, których dokładność krytycy szybko poddają w wątpliwość. Z drugiej strony zwolennicy nowoczesnej odbudowy nie przejmują się dokładnością konstrukcji budynku, ponieważ postrzegają Zamek Poznański jako przywrócenie historycznej ciągłości miasta. Nas nie martwią prawdopodobne nieścisłości historyczne. A ciebie? Po której stronie byś się opowiedział?
Dzisiaj Zamek Królewski w Poznaniu mieści Muzeum Sztuki Użytkowej. Z jego tarasów widokowych można podziwiać całą panoramę centrum Poznania. Jeśli więc znajdziesz się w pobliżu tego zabytku, nie przegap okazji, by uchwycić na zdjęciu prawdopodobnie najbardziej zapierającą dech w piersiach panoramę miasta.
Ostrow Tumski
Ostrów Tumski to najstarsza część Poznania i jedno z najważniejszych miejsc w historii Polski. To właśnie tutaj, na wyspie położonej między rzekami Wartą i Cybiną, powstała jedna z głównych twierdz pierwszych Piastów i to właśnie tutaj rozpoczęła się historia państwa polskiego oraz Kościoła.
Już w IX wieku istniała tu potężna twierdza obronna, która w X wieku stała się jednym z najważniejszych ośrodków władzy za panowania Mieszka I. Naturalne położenie wyspy zapewniało bezpieczeństwo, a rozbudowany system wałów i mostów świadczył o znaczących zdolnościach organizacyjnych młodego państwa.
Kiedy odwiedziliśmy Poznań, jednym z pierwszych miejsc, do których się udaliśmy, była Brama Poznańska ICHOT (Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego). Zazwyczaj, gdy odwiedzamy miasto o bogatej historii i znaczeniu dla kształtowania się całego kraju, zaczynamy od poszukiwania podobnych interaktywnych centrów wiedzy. ICHOT było idealnym miejscem na początek – ekspozycje wyjaśniają epokę pierwszego władcy Polski, Mieszka I, oraz początki państwowości w tym miejscu. Po tej wizycie łatwiej nam było zrozumieć zabytki Ostrowa – katedrę poznańską, pozostałości palatium i całą wyspę w ogóle.
Wyspa Ostrów Tumski w Poznaniu ma wyjątkową atmosferę. Czasami wydaje mi się, że historyczne miejsca tak odizolowane od tętniącego życiem rynku mają swoją własną, charakterystyczną ciszę. Przechodząc obok zabytków, miejsc sakralnych i muzeów, odczuwa się pewien nastrój kontemplacji. To tak, jakby powietrze tutaj było bardziej uroczyste i starsze (i nie, nie mam na myśli zapachu kurzu).
Podczas naszego prawie całodziennego pobytu na Ostrowie w pewnym momencie usiedliśmy w jednej z lokalnych kawiarni, gdzie stoliki ustawiono wzdłuż historycznej ulicy. Podziwiając pobliskie kamienice i powolne tempo życia, czuliśmy się, jakbyśmy byli w zupełnie innym świecie w porównaniu z tętniącym życiem centrum Poznania. Jeśli więc planujesz wizytę na Ostrowie, zarezerwuj na to trochę czasu. To miejsce, które można nie tylko zobaczyć, ale także „poczuć”.
Katedra w Poznaniu (Bazylika św. Piotra i Pawła)
Złota Kaplica jest częścią katedry w Poznaniu na Ostrowie Tumskim. To miejsce spoczynku pierwszych polskich władców. Już pierwsze spojrzenie na to zdjęcie dobrze wyjaśnia tę nazwę.
Chociaż Mieszko I (książę, który jako pierwszy wprowadził chrześcijaństwo do Polski) i Bolesław Chrobry (pierwszy król Polski) zostali pochowani w tym miejscu prawdopodobnie w XI wieku, to sama Złota Kaplica powstała na początku XIX wieku z inicjatywy biskupa Teofila Wolickiego i hrabiego Edwarda Raczyńskiego. Był to czas, kiedy Polska zniknęła z map Europy.
Gotycka katedra poznańska to prawdopodobnie najważniejsza budowla na Ostrowie Tumskim i najstarsza katedra w Polsce. Z pewnością będzie to główny powód, dla którego warto odwiedzić tę wyspę. To właśnie tutaj powstała pierwsza diecezja w Polsce – miejsce narodzin polskiego Kościoła i żywe świadectwo ponad tysiącletniej historii.
Jak pewnie wiesz, wyznanie (katolicyzm czy prawosławie) w danym kraju europejskim zależy w dużej mierze od tego, jaką formę chrztu przyjęli jego pierwsi władcy. W Polsce pierwszy władca, Mieszko I, został ochrzczony przez Kościół rzymskokatolicki. Chrzest zadecydował nie tylko o wyznaniu kraju, ale także o jego przynależności kulturowej i politycznej. Chrzest w 966 roku sprawił, że Polska stała się częścią łacińskiej Europy Zachodniej.
Zaledwie dwa lata po chrzcie w Poznaniu powstała pierwsza diecezja w Polsce pod przewodnictwem biskupa Jordana. W ten sposób ominęto niemieckie struktury, co zapewniło polityczną niezależność młodego państwa. Katedra Poznańska stała się więc instytucjonalnym „przedłużeniem Rzymu” na polskiej ziemi.
Katedra Poznańska stała się również miejscem pochówku pierwszych władców Polski. Ich imiona wyryto złotymi literami na podłodze głównej nawy. Idąc od wejścia w kierunku ołtarza, czujesz dreszcz powagi przebiegający po plecach. Katedra stoi w miejscu pierwszego pałacu książęcego, którego ruiny można dziś zwiedzać w krypcie kościoła.
Jedną z najważniejszych części katedry w Poznaniu jest Kaplica Złota. Znajduje się ona w lewej nawie katedry – bezpośrednio nad pozostałościami najstarszej, przedromańskiej katedry. Jednak to, co przyciąga tu turystów, to symboliczne groby Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Są to symboliczne sarkofagi, ponieważ prawdziwe groby tych władców znajdują się w krypcie katedry. Kaplica Złota, oprócz tego, że wygląda majestatycznie na zdjęciach, służy jako miejsce pamięci i historycznego kultu.
Kaplica została zaprojektowana w stylu neobyzantyjskim – stylu wczesnego chrześcijaństwa, który wykracza poza podziały wyznaniowe. Sama kaplica powstała znacznie później niż fundamenty katedry poznańskiej, w latach 1836–1841, w okresie pruskiego zaboru. Jej budowa miała podkreślić ciągłość polskiej państwowości – co było dość ambitnym celem w czasach, gdy Polska walczyła o niepodległość. Jeśli katedra poznańska jest „kolebką Polski”, to Złota Kaplica jest jej symbolicznym sercem.
Podsumowanie
Ten krótki przewodnik, wzbogacony o ciekawostki historyczne, lokalne legendy i praktyczne wskazówki fotograficzne, to zaproszenie do odkrywania Poznania. Chociaż prawie każdy Polak słyszał o poznańskich kozach i historii chrztu Polski, to dopiero podczas osobistej wizyty w historycznym Poznaniu te pozornie znane fakty zaczynają układać się w spójną całość.
Dla obcokrajowców Poznań to często mniej oczywisty cel podróży niż Kraków czy Warszawa. Ich „fragmenty wiedzy” są często bardziej zróżnicowane, a sposób, w jaki łączą się one podczas zwiedzania, może być prawdziwym odkryciem – tak jak to było w przypadku Nico.
Poznań to jednak nie tylko historia i legendy. To miasto, które jednego dnia tętni życiem, a następnego wypełnia cisza i kontemplacja, gdy spacerujesz brukowanymi uliczkami Ostrowa Tumskiego. Każdy dzień w Poznaniu przynosił nam inne doświadczenia i inne przygody. Każda podróż to jednak osobiste odkrycie. Mamy więc nadzieję, że Twoja podróż po Poznaniu – czy to wirtualna, czy prawdziwa – będzie wyjątkowa i na zawsze pozostanie w Twojej pamięci.
Bądź na bieżąco, bo wkrótce pojawią się kolejne aktualizacje tego artykułu.
P.S. Od czasu do czasu jeden z subskrybentów wygrywa podpisany wydruk artystyczny – to mały podziękowanie za to, że jesteś częścią tej przygody.