Praça da República is het centrale plein van Elvas, met verschillende historische gebouwen en prachtig geplaveid in de traditionele mozaïekstijl die bekendstaat als Calçada Portuguesa.
Ik vind dit plein geweldig bij zonsondergang, als het licht schuin over de Calçada Portuguesa-bestrating valt en het geometrische patroon goed laat uitkomen, terwijl het ook de gele en gouden tinten van de gebouwen eromheen benadrukt.
Dit is een van de twee foto’s die ik heb gemaakt, omdat ik beide kanten van het plein apart wilde vastleggen. Op deze foto kijk je richting de Casa da Cultura, die zo’n 400 jaar dienst deed als stadhuis. Op de andere foto heb ik de voormalige kathedraal vastgelegd, gebouwd in een stijl die heel typerend is voor de garnizoensstad Elvas.
Een onverwachte link tussen de Casa da Cultura en de Toren van Belém
De Casa da Cultura de Elvas is het culturele centrum van de stad en is gevestigd in een historisch gebouw dat vroeger dienst deed als Paços do Concelho (stadhuis), precies aan de rand van de Calçada Portuguesa-bestrating van het plein. Sinds 1993 doet het vooral dienst als tentoonstellingsruimte, waar tijdelijke tentoonstellingen en andere culturele evenementen plaatsvinden.
Ik was verrast om te ontdekken dat het gebouw van de Casa da Cultura is ontworpen door Francisco de Arruda, dezelfde architect die verantwoordelijk is voor een van de meest iconische monumenten van Portugal: de Toren van Belém in Lissabon. Hij ontwierp ook het Amoreira-aquaduct in Elvas, het Água de Prata-aquaduct in Évora (een van mijn verborgen pareltjes in Europa) en de kathedraal die aan de andere kant van de Praça da República staat.
Het is een compacte locatie, maar door de ligging, de betekenis en de gelaagde architectuur is het meer een erfgoedlocatie dan alleen maar een tentoonstellingsruimte. De Calçada Portuguesa die ernaast ligt, draagt ook bij aan de magie.
De garnizoensstad Elvas, ‘Koningin van de Grens’
Elvas speelde een sleutelrol bij het bewaken van de grensovergang tussen Portugal en Spanje. Het is een stad waarvan de hele indeling is ontworpen om een garnizoen voor onbepaalde tijd te kunnen huisvesten, en daarom staat het bekend als de ‘Garnizoensstad Elvas’ en heeft het de bijnaam ‘de Koningin van de Grens’.
Binnen de muren bevonden zich kazernes, militaire rechtbanken en andere gebouwen die speciaal waren gebouwd om een permanent garnizoen te huisvesten en te bevoorraden, naast kerken, kloosters en het lange Amoreira-aquaduct, dat tijdens een blokkade voor water zorgde.
De stad kreeg de officiële UNESCO-titel ‘Garnizoensgrensstad Elvas en haar vestingwerken’ en werd in 2012 opgenomen op de Werelderfgoedlijst vanwege het grootste systeem van versterkte droge grachten ter wereld en vanwege haar ‘uitzonderlijke universele waarde’.
Om een volledig beeld te krijgen van de stad en de rijke geschiedenis eromheen, klim je naar het kasteel van Elvas of een uitkijkpunt in de buurt voor een uitzicht vanaf de daken over het versterkte gebied.











