Η Μαδέρα είναι μια πορτογαλική αυτόνομη περιφέρεια στον Ατλαντικό, περίπου 1.000 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Λισαβόνας και πιο κοντά στις ακτές της Αφρικής παρά στην ηπειρωτική Ευρώπη. Το αρχιπέλαγος είναι ηφαιστειακής προέλευσης, με απότομες κορυφογραμμές που υψώνονται από τον ωκεανό και ένα ήπιο κλίμα που παραμένει σταθερό το μεγαλύτερο μέρος του έτους. Το Φουντσάλ, στη νότια ακτή, είναι η πρωτεύουσα και το κύριο σημείο εισόδου. Η πεζοπορία και η παρατήρηση φαλαινών είναι οι δύο δραστηριότητες που χαρακτηρίζουν το νησί για τους περισσότερους επισκέπτες.
Σαντάνα
Το Σαντάνα, στη βόρεια ακτή, είναι γνωστό κυρίως για τα παραδοσιακά σπίτια του με κεκλιμένες στέγες καλυμμένες με άχυρο. Παλαιότερα ήταν αγροικίες, βαμμένες σε κόκκινο, λευκό και μπλε. Σήμερα, τα περισσότερα αποτελούν ένα διατηρητέο χωριό, που συντηρείται για τους επισκέπτες.
Πετάξαμε στη Μαδέρα τον Μάιο, όταν το νησί διοργανώνει το ετήσιο Φεστιβάλ Λουλουδιών. Η παρέλαση στο Φουντσάλ περιορίστηκε εκείνη τη χρονιά λόγω των περιορισμών του Covid, οπότε χάσαμε την πομπή και την τελετή του Τείχους της Ελπίδας. Τα λουλούδια όμως δεν έδειξαν να νοιάζονται. Η βλάστηση γύρω από τη Σαντάνα ήταν σε πλήρη άνθιση και τα σπιτάκια με τους κήπους μπροστά τους έκλεψαν την παράσταση.
Πίκο ντο Αριέιρο και Πίκο Ρουίβο
Το Πίκο Ρουίβο είναι η υψηλότερη κορυφή του νησιού, με υψόμετρο 1.862 μέτρα. Το Πίκο ντο Αριέιρο, η τρίτη υψηλότερη κορυφή, είναι προσβάσιμο με αυτοκίνητο, γεγονός που το καθιστά το συνήθη σημείο εκκίνησης για την πεζοπορία κατά μήκος της κορυφογραμμής μεταξύ των δύο κορυφών. Το μονοπάτι είναι μία από τις πιο φωτογραφημένες διαδρομές της Πορτογαλίας, με σκαλοπάτια λαξευμένα στο βράχο και σήραγγες που έχουν ανοιχτεί μέσα στις κορυφογραμμές.
Αφού ολοκληρώσαμε μια ημερήσια φωτογράφιση στη Σαντάνα, το φως άλλαξε καθώς κατευθυνόμασταν προς την ακτή. Αυτή η λάμψη που αποκτούν τα βουνά της Μαδέρας όταν τα σύννεφα αρχίζουν να αραιώνουν, αλλά δεν εξαφανίζονται εντελώς.
Εμφανίστηκε μια μικρή στάση και στρίψαμε προς τα εκεί. Μια σειρά από σπίτια κρεμόταν από μια μακρινή κορυφογραμμή, μισοφωτισμένα από μια ακτίνα που είχε γλιστρήσει μέσα. Το ευρύ τοπίο ήταν ένα χάος: κορυφογραμμές πάνω σε κορυφογραμμές, σύννεφα παντού. Ο τηλεφακός ξεχώρισε τα σπίτια από το θόρυβο και άφησε το φως να γίνει το θέμα. Nikon D850, ISO 64, f/8, 1/200.
Ponta de São Lourenço, ανατολικά της Μαδέρας
Η Πόντα ντε Σάο Λουρένσο είναι η ανατολικότερη χερσόνησος της Μαδέρας και ένα από τα λίγα μέρη του νησιού όπου ο πολιτισμός σχεδόν εξαφανίζεται. Οι βράχοι είναι ηφαιστειακής προέλευσης και ο άνεμος έχει διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό το τοπίο. Ενώ το υπόλοιπο της Μαδέρας είναι δασώδες, εδώ η βλάστηση αποτελείται από χόρτα και χαμηλούς θάμνους, ενώ οι γκρεμοί πέφτουν κατακόρυφα στον Ατλαντικό.
Η χερσόνησος πήρε το όνομά της από το πλοίο του João Gonçalves Zarco, ενός από τους πλοηγούς στους οποίους αποδίδεται η άφιξη των Πορτογάλων στο νησί το 1419. Ο μύθος λέει ότι φώναξε «São Lourenço, αρκετά πια» όταν είδε για πρώτη φορά αυτή την ακτή. Κατά την επίσκεψή μας τον Μάιο, ο ήλιος έλαμπε αδιάκοπα, αλλά οι ριπές του ανέμου ήταν αρκετά δυνατές ώστε να κάνουν την ανάβαση πραγματική πρόκληση. Η θέα έκανε τα υπόλοιπα.
Λεβάδες στη Μαδέρα
Οι λεβάδες είναι αρδευτικά κανάλια που κατασκευάστηκαν για να μεταφέρουν νερό από τον υγρό βορρά προς τον ξηρότερο νότο. Το δίκτυο εκτείνεται σε μήκος άνω των 2.000 χιλιομέτρων, ενώ τα μονοπάτια συντήρησης κατά μήκος των καναλιών έχουν μετατραπεί σε ένα δίκτυο πεζοπορικών διαδρομών που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του εσωτερικού της νήσου. Η Levada do Caldeirão Verde, η Levada das 25 Fontes και η Levada do Rei συγκαταλέγονται στις πιο γνωστές διαδρομές.
Η διαδρομή είναι κυρίως επίπεδη, καθώς τα κανάλια ακολουθούν τις ισοϋψείς καμπύλες, αλλά τα μονοπάτια διασχίζουν δάση δάφνης και ακολουθούν τις άκρες των γκρεμών, με τμήματα χαμηλών σηράγγων. Σε ορισμένα σημεία απαιτείται η χρήση φακού. Η λαουρισίλβα, ένα κατάλοιπο του δάσους που κάποτε κάλυπτε μεγάλο μέρος της νότιας Ευρώπης και έχει χαρακτηριστεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς από την UNESCO, προσφέρει ένα φιλτραρισμένο, ομοιόμορφο φως.
Cabo Girão και Câmara de Lobos
Το Cabo Girão βρίσκεται δυτικά του Φουντσάλ και συγκαταλέγεται μεταξύ των ψηλότερων θαλάσσιων γκρεμών της Ευρώπης, με μια γέφυρα με γυάλινο δάπεδο που εκτείνεται πάνω από το βάραθρο. Η θέα εκτείνεται κατά μήκος της νότιας ακτής προς το Φουντσάλ, με τα αναβαθμιδωτά χωράφια, τα «poios», να εκτείνονται κατευθείαν κάτω από την πλαγιά του γκρεμού.
Η Câmara de Lobos είναι ένα μικρό ψαροχώρι ακριβώς ανατολικά του Cabo Girão. Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ ζωγράφιζε εδώ τη δεκαετία του 1950 και το σημείο αυτό είναι ακόμα σηματοδοτημένο. Στο λιμάνι βρίσκονται παραδοσιακά σκάφη xavelha, βαμμένα με τα ίδια χρώματα – κόκκινο, μπλε και κίτρινο – που επαναλαμβάνονται κατά μήκος της πορτογαλικής ακτής.
Φουντσάλ
Το Φουντσάλ είναι η πρωτεύουσα και η μόνη πραγματική πόλη του νησιού, χτισμένη στην πλαγιά πάνω από το λιμάνι. Στην παλιά πόλη, τη Zona Velha, βρίσκεται το έργο με τις βαμμένες πόρτες στην Rua de Santa Maria, όπου καλλιτέχνες έχουν μετατρέψει παλιές πόρτες σε μια μεγάλη υπαίθρια γκαλερί. Η αγορά Mercado dos Lavradores φιλοξενεί όλο το χρόνο πάγκους με ψάρια, τροπικά φρούτα και λουλούδια. Πάνω από την πόλη, το τελεφερίκ του Μόντε ανεβαίνει στους κήπους του Monte Palace. Ο παραδοσιακός τρόπος για να κατεβείτε είναι η πίστα με τα ψάθινα έλκηθρα, όπου δύο οδηγοί ντυμένοι στα λευκά οδηγούν ένα έλκηθρο κάτω από τους απότομους δρόμους, μια πρακτική που ξεκίνησε τον 19ο αιώνα ως μέσο μεταφοράς.
Το κρασί της Μαδέρας είναι ενισχυμένο και παλαιώνεται με σκόπιμη έκθεση στη θερμότητα. Ο Κριστιάνο Ρονάλντο γεννήθηκε στο Φουντσάλ και το αεροδρόμιο φέρει το όνομά του.
Παρατήρηση φαλαινών και δελφινιών
Η Μαδέρα είναι ένα από τα καλύτερα μέρη στη νότια Ευρώπη για να δει κανείς δελφίνια και φάλαινες. Ανάλογα με την εποχή, περίπου 8 είδη φαλαινών και περισσότερα από 20 είδη δελφινιών περνούν κατά μήκος των ακτών. Η «τεχνική» περίοδος διαρκεί από τον Απρίλιο έως τον Νοέμβριο, αλλά οι μόνιμοι πληθυσμοί κοινών δελφινιών, ρινοδελφινιών, πιλότων και φυσητήρων βρίσκονται στην περιοχή όλο το χρόνο. Τον Μάιο βγήκαμε στη θάλασσα με ένα καταμαράν. Το καταμαράν είναι πιο χαμηλό και πιο αθόρυβο από τα ταχύπλοα σκάφη, και τα δελφίνια πλησίασαν για να κολυμπήσουν μπροστά από την πλώρη.
Πότε να επισκεφθείτε τη Μαδέρα
Τον Μάιο και στις αρχές Ιουνίου ανθίζουν τα λουλούδια, οι θερμοκρασίες είναι ήπιες και οι μέρες μακριές. Ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος είναι πιο ήσυχοι, με ζεστή θάλασσα και σταθερό καιρό. Το χειμώνα στη νότια ακτή η θερμοκρασία κυμαίνεται γύρω στους 18 με 20 βαθμούς, ενώ η βόρεια ακτή είναι πιο υγρή και συννεφιασμένη. Το νησί έχει μικροκλίματα που αλλάζουν μέσα σε λίγα λεπτά, οπότε το γεγονός ότι στο Φουντσάλ βρέχει δεν σημαίνει ότι το ίδιο ισχύει και για τη Σαντάνα.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσες μέρες χρειάζεστε στη Μαδέρα;
Πέντε έως επτά ημέρες είναι αρκετές. Σε τρεις ημέρες μπορείτε να επισκεφθείτε το Φουντσάλ, τη Σαντάνα και την Πόντα ντε Σάο Λουρένσο. Μια εβδομάδα σας δίνει τη δυνατότητα να κάνετε την πεζοπορία από το Πίκο ντο Αριέιρο έως το Πίκο Ρουίβο, δύο ή τρεις πεζοπορίες στις λεβάδες και μια εκδρομή μισής ημέρας με καταμαράν.
Πότε είναι η καλύτερη εποχή για να επισκεφθείτε τη Μαδέρα;
Τα τέλη Απριλίου έως τον Ιούνιο και ο Σεπτέμβριος έως τον Οκτώβριο είναι οι καλύτερες περίοδοι. Ο Μάιος φέρνει το Φεστιβάλ Λουλουδιών και την πλήρη βλάστηση. Ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος προσφέρουν ζεστή θάλασσα και λιγότερο κόσμο. Τα βουνά στο εσωτερικό της νήσου μπορεί να είναι κρύα και συννεφιασμένα όλο το χρόνο.
Η Μαδέρα είναι χώρα;
Όχι. Η Μαδέρα είναι αυτόνομη περιφέρεια της Πορτογαλίας, με δική της περιφερειακή κυβέρνηση και κοινοβούλιο, αλλά το ίδιο νόμισμα, διαβατήριο και ιδιότητα μέλους της ΕΕ με την ηπειρωτική χώρα. Πρωτεύουσα της είναι το Φουντσάλ.
Πώς μετακινείστε στη Μαδέρα;
Με ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο μπορείτε να καλύψετε τις περισσότερες αποστάσεις. Οι δρόμοι είναι στενοί και απότομοι, αλλά καλά συντηρημένοι, με σήραγγες που διασχίζουν τις περισσότερες κορυφογραμμές. Τα λεωφορεία συνδέουν το Φουντσάλ με τις παραθαλάσσιες πόλεις, αλλά είναι αργά για διαδρομές από βορρά προς νότο. Τα οργανωμένα λεωφορεία είναι συνηθισμένα για πεζοπορίες στις λεβάδες, καθώς πολλά μονοπάτια είναι από σημείο σε σημείο.
Είναι η Μαδέρα κατάλληλη για πεζοπορία;
Ναι. Μόνο το δίκτυο των λεβάδων εκτείνεται σε περισσότερα από 2.000 χιλιόμετρα, με μονοπάτια που κυμαίνονται από επίπεδες βόλτες έως ορεινές διαδρομές που διαρκούν μια ολόκληρη μέρα. Το μονοπάτι από το Pico do Arieiro προς το Pico Ruivo είναι το πιο φωτογραφημένο. Η Ponta de São Lourenço προσφέρει μια παραθαλάσσια βόλτα με διαφορετικό χαρακτήρα, πιο ξηρή και πιο εκτεθειμένη.
Μπορεί κανείς να δει φάλαινες και δελφίνια όλο το χρόνο;
Τα είδη που ζουν μόνιμα στην περιοχή, όπως τα κοινά δελφίνια, τα ρινοδέλφινα, οι πιλότοι και οι φάλαινες, βρίσκονται εκεί όλο το χρόνο. Τα μεταναστευτικά είδη εμφανίζονται συνήθως μεταξύ Απριλίου και Νοεμβρίου. Η παρατήρησή τους δεν είναι εγγυημένη σε καμία εποχή.
