{"id":175030,"date":"2026-07-23T11:15:59","date_gmt":"2026-07-23T11:15:59","guid":{"rendered":"https:\/\/sumfinity.com\/?p=175030"},"modified":"2026-08-28T14:08:27","modified_gmt":"2026-08-28T14:08:27","slug":"rzym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sumfinity.com\/pl\/travel\/rzym\/","title":{"rendered":"Rzym"},"content":{"rendered":"

Rzym to stolica W\u0142och, miasto zbudowane nad Tybrem w ci\u0105gu ponad 2500 lat nieprzerwanej zabudowy, gdzie staro\u017cytne fora, barokowe place i t\u0119tni\u0105ce \u017cyciem miasto nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na siebie. Watykan, najmniejsze pa\u0144stwo \u015bwiata, le\u017cy jako enklawa na zachodnim brzegu rzeki. Historyczne centrum jest zwarte: Koloseum, Panteon i Fontanna di Trevi znajduj\u0105 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c p\u00f3\u0142 godziny spacerem od siebie.<\/p>\n

\"Colosseum<\/a>
W okolicach id\u00f3w marca s\u0142o\u0144ce wschodzi idealnie wzd\u0142u\u017c osi wsch\u00f3d-zach\u00f3d, co pozwala uchwyci\u0107 ten niesamowity widok s\u0142o\u0144ca nad Koloseum<\/figcaption><\/figure>\n

Historia Rzymu<\/h2>\n

Rzym przez wieki rz\u0105dzi\u0142 st\u0105d imperium, a miasto nigdy nie przesta\u0142o odbudowywa\u0107 si\u0119 na w\u0142asnych fundamentach. \u015awi\u0105tynie zamieni\u0142y si\u0119 w ko\u015bcio\u0142y, mauzoleum sta\u0142o si\u0119 papiesk\u0105 fortec\u0105, ruiny stadionu zamieni\u0142y si\u0119 w kamienio\u0142omy, a w 1871 roku miasto cesarzy i papie\u017cy sta\u0142o si\u0119 stolic\u0105 nowo zjednoczonych W\u0142och.<\/p>\n

Dla fotografa w\u0142a\u015bnie w tej warstwowo\u015bci tkwi ca\u0142a esencja. W jednym kadrze mog\u0105 zmie\u015bci\u0107 si\u0119 ruiny z czas\u00f3w Juliusza Cezara i pomnik XIX-wiecznego kr\u00f3la, a obie te rzeczy kojarz\u0105 si\u0119 z Rzymem.<\/p>\n

Koloseum<\/h2>\n

Koloseum to najwi\u0119kszy amfiteatr, jaki kiedykolwiek zbudowano. Jego budow\u0119 rozpocz\u0119to za panowania Wespazjana w 72 r. n.e., a uko\u0144czono za panowania Tytusa w 80 r. n.e. Mie\u015bci od 50 000 do 80 000 widz\u00f3w. Zbudowany z trawertynu, tufu i betonu pokrytego ceg\u0142\u0105, by\u0142 aren\u0105 walk gladiator\u00f3w, polowa\u0144 na zwierz\u0119ta, a nawet \u2013 w pewnym momencie \u2013 inscenizowanych bitew morskich.<\/p>\n

Byli\u015bmy tam mniej wi\u0119cej w okolicach id\u00f3w marca, kiedy to maraton zablokowa\u0142 dost\u0119p do wi\u0119kszo\u015bci miejsc, kt\u00f3re zaplanowa\u0142em. Kiedy ju\u017c prawie okr\u0105\u017cyli\u015bmy aren\u0119, zauwa\u017cy\u0142em na ziemi ma\u0142\u0105 plamk\u0119 s\u0142o\u0144ca, podszed\u0142em do niej, zmniejszy\u0142em przys\u0142on\u0119 i mia\u0142em dos\u0142ownie kilka sekund, \u017ceby zrobi\u0107 zdj\u0119cie Koloseum ze s\u0142o\u0144cem przebijaj\u0105cym si\u0119 przez \u0142uk<\/a>, zanim pojawi\u0142a si\u0119 grupa szkolna. Czasami trzeba mie\u0107 po prostu szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n

Forum Rzymskie i Forum Cezarowe<\/h2>\n

Foro di Cesare, zbudowane w latach 54\u201346 p.n.e. w celu odci\u0105\u017cenia przepe\u0142nionego Forum Rzymskiego, uwa\u017ca si\u0119 za pierwsze z forum cesarskich: najwcze\u015bniejsze tego typu centrum polityczne zbudowane specjalnie w tym celu. Wracaj\u0105c z Koloseum, zatrzyma\u0142em si\u0119 przy widoku, w kt\u00f3rym Forum Cezara<\/a> kontrastowa\u0142o z Altare della Patria<\/a>, a barokowa kopu\u0142a ko\u015bcio\u0142a Santi Luca e Martina otacza\u0142a ruiny.<\/p>\n

Bia\u0142y pomnik Wiktora Emanuela II stoj\u0105cy za nimi, zbudowany w latach 1885\u20131935 ku czci pierwszego kr\u00f3la zjednoczonych W\u0142och, wida\u0107 niemal z ka\u017cdego miejsca w Rzymie \u2013 Rzymianie go jednocze\u015bnie wielbi\u0105 i wy\u015bmiewaj\u0105. Tak czy inaczej, nie da si\u0119 go zignorowa\u0107. Dwa tysi\u0105ce lat politycznych ambicji w jednym kadrze.<\/p>\n

\"The<\/a>
Od ko\u015bcio\u0142a Santi Luca e Martina po Forum Cezara i pomnik Wiktora Emanuela II \u2013 wielowarstwowy widok imperialnego Rzymu o zachodzie s\u0142o\u0144ca.<\/figcaption><\/figure>\n

Panteon<\/h2>\n

Panteon powsta\u0142 oko\u0142o 126 roku n.e., a jego betonowa kopu\u0142a do dzi\u015b jest najwi\u0119ksz\u0105 kopu\u0142\u0105 bez zbrojenia na \u015bwiecie. Sfotografowa\u0142em Panteon przed \u015bwitem<\/a> \u2013 widok z przodu, z Piazza della Rotonda, z obeliskiem przy fontannie na tle fioletowego nieba. Jedynymi innymi lud\u017ami na ulicach byli marato\u0144czycy na treningu; opr\u00f3cz fotograf\u00f3w tylko biegacze maj\u0105 okazj\u0119 zobaczy\u0107 miasto zupe\u0142nie puste.<\/p>\n

\"The<\/a>
Piazza della Rotonda i fontanna przy Panteonie o \u201eniebieskiej godzinie\u201d, kiedy to najbardziej ponadczasowe oblicze Rzymu jest najspokojniejsze.<\/figcaption><\/figure>\n

Wewn\u0105trz Panteonu<\/h2>\n

Pewnego ranka weszli\u015bmy tam zaraz po otwarciu, a kilka minut p\u00f3\u017aniej obs\u0142uga przesta\u0142a wpuszcza\u0107 kolejnych zwiedzaj\u0105cych: mia\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie rozpocz\u0105\u0107 uroczysto\u015b\u0107 upami\u0119tniaj\u0105ca przy kr\u00f3lewskich grobowcach. Pozwolono nam zosta\u0107, a kiedy ceremonia si\u0119 sko\u0144czy\u0142a, w budynku panowa\u0142a nienaturalna pustka. Pozwoli\u0142em wszystkim innym wyj\u015b\u0107 jako pierwsi, a jako ostatni zwiedzaj\u0105cy poprosi\u0142em pracownika, \u017ceby na chwil\u0119 si\u0119 odsun\u0105\u0142.<\/p>\n

W efekcie powsta\u0142o uj\u0119cie zrobione obiektywem 12 mm, na kt\u00f3rym br\u0105zowe drzwi otaczaj\u0105 marmurow\u0105 pod\u0142og\u0119 i okulus<\/a>. Drzwi maj\u0105 oko\u0142o 7,5 metra wysoko\u015bci, ka\u017cde wa\u017cy ponad 8 ton i wisz\u0105 tu od czas\u00f3w Hadriana, co czyni je jednymi z najstarszych dzia\u0142aj\u0105cych drzwi na \u015bwiecie. Czasami idealne uj\u0119cie powstaje po prostu dzi\u0119ki temu, \u017ce jeste\u015b ostatnim, kt\u00f3ry wychodzi.<\/p>\n

\"Wide-angle<\/a>
Br\u0105zowe drzwi Panteonu \u2013 si\u0119gaj\u0105ce ponad 7 metr\u00f3w wysoko\u015bci. Rzadka chwila bez t\u0142um\u00f3w.<\/figcaption><\/figure>\n

Fontanna di Trevi<\/h2>\n

Najlepszym miejscem do zrobienia zdj\u0119cia Fontanny di Trevi jest witryna sklepu z mod\u0105. To naprawd\u0119 zabawne patrze\u0107, jak ludzie wchodz\u0105 do \u015brodka, udaj\u0105, \u017ce interesuj\u0105 si\u0119 ubraniami, a potem dyskretnie kieruj\u0105 si\u0119 w stron\u0119 schod\u00f3w. Oczywi\u015bcie musia\u0142em by\u0107 jednym z nich, a widok na Fontann\u0119 di Trevi z g\u00f3ry<\/a> pozwala uchwyci\u0107 ca\u0142\u0105 kompozycj\u0119 bez t\u0142um\u00f3w, kt\u00f3re wype\u0142niaj\u0105 plac poni\u017cej.<\/p>\n

Fontanna stanowi zako\u0144czenie akweduktu Aqua Virgo z 19 r. p.n.e., a jej centraln\u0105 postaci\u0105 jest Ocean, a nie Neptun, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi s\u0105dzi. Nicola Salvi wygra\u0142 papieski konkurs na projekt, ale zmar\u0142 przed uko\u0144czeniem budowy; Pietro Bracci doko\u0144czy\u0142 dzie\u0142o w 1762 roku. Monety rzucane przez rami\u0119 \u2013 oko\u0142o 3000 euro dziennie \u2013 trafiaj\u0105 na cele charytatywne.<\/p>\n

\"Trevi<\/a>
Aby podziwia\u0107 najlepszy widok na Fontann\u0119 di Trevi w ci\u0105gu dnia, po prostu wejd\u017a na g\u00f3r\u0119…<\/figcaption><\/figure>\n

Schody Hiszpa\u0144skie<\/h2>\n

Gdy mia\u0142em szesna\u015bcie lat, podczas wycieczki szkolnej Schody Hiszpa\u0144skie by\u0142y miejscem spotkania naszej grupy po tym, jak dotarli\u015bmy tam metrem. Dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej wr\u00f3ci\u0142em tu z Dari\u0105, a plac by\u0142 cz\u0119\u015bciowo odgrodzony z powodu maratonu rzymskiego. To ograniczenie zmusi\u0142o mnie do wyboru miejsca,<\/a> kt\u00f3re okaza\u0142o si\u0119 lepsze ni\u017c to, kt\u00f3re planowa\u0142em: fontanna Barcaccia, Schody i ko\u015bci\u00f3\u0142 Trinit\u00e0 dei Monti w jednym kadrze<\/a>, sfotografowane przed wschodem s\u0142o\u0144ca, kiedy jedynym d\u017awi\u0119kiem by\u0142a szumi\u0105ca woda.<\/p>\n

Fontanna Barcaccia zosta\u0142a zbudowana na pocz\u0105tku XVII wieku przez Pietro Berniniego, ojca Gian Lorenzo; legenda g\u0142osi, \u017ce pow\u00f3d\u017a na Tybrze znios\u0142a tu ma\u0142\u0105 \u0142\u00f3dk\u0119, a fontanna zachowa\u0142a jej kszta\u0142t. Same Schody zosta\u0142y uko\u0144czone w 1725 roku.<\/p>\n

\"Wide-angle<\/a>
Rzymskie Schody Hiszpa\u0144skie o \u015bwicie, z fontann\u0105 Barcaccia na pierwszym planie \u2013 spokojna chwila, zanim miasto si\u0119 obudzi.<\/figcaption><\/figure>\n

Zamek \u015awi\u0119tego Anio\u0142a<\/h2>\n

To, co najbardziej zapad\u0142o mi w pami\u0119ci z tej szkolnej wycieczki, to nie Koloseum. To by\u0142 w\u0142a\u015bnie ten most i twierdza. Dwie dekady p\u00f3\u017aniej wr\u00f3ci\u0142em tam jako fotograf i przez kilka dni kr\u0105\u017cy\u0142em wok\u00f3\u0142 Zamku \u015awi\u0119tego Anio\u0142a \u2013 przechodzi\u0142em przez most, pod nim i patrzy\u0142em z drugiego brzegu rzeki \u2013 szukaj\u0105c kadru, kt\u00f3ry pasowa\u0142by do moich wspomnie\u0144.<\/p>\n

Miejsce, na kt\u00f3re si\u0119 zdecydowa\u0142em, to przeciwleg\u0142y brzeg Tybru, tu\u017c za Ponte Sant\u2019Angelo, gdzie most kieruje wzrok prosto na fortec\u0119<\/a>. 30-sekundowa ekspozycja przy przys\u0142onie f\/16 sprawi\u0142a, \u017ce rzeka sta\u0142a si\u0119 g\u0142adka jak szk\u0142o, a latarnie zamieni\u0142y si\u0119 w wyra\u017ane gwiazdki. Marzec by\u0142 \u0142askawy: nagie drzewa otworzy\u0142y czyst\u0105 lini\u0119 widoku wzd\u0142u\u017c wody. Po latach poszukiwania idealnych uj\u0119\u0107 czasem okazuje si\u0119, \u017ce tak naprawd\u0119 pr\u00f3bujesz uchwyci\u0107 wspomnienie.<\/p>\n

\"Castel<\/a>
Castel Sant\u2019Angelo i Ponte Sant\u2019Angelo l\u015bni\u0105ce pod rzymskim niebem o \u201eniebieskiej godzinie\u201d \u2013 d\u0142uga ekspozycja ujawnia idealn\u0105 symetri\u0119 mostu i jego odbicia.<\/figcaption><\/figure>\n

Watykan<\/h2>\n

Obelisk stoj\u0105cy na \u015brodku Placu \u015bw. Piotra zosta\u0142 wyrze\u017abiony w Egipcie ponad 3000 lat temu i przywieziony do Rzymu w 37 r. n.e. na statku zbudowanym specjalnie do tego celu, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zatopiono i wype\u0142niono betonem. Najpierw sta\u0142 w Cyrku Nerona; przeniesienie go na niewielk\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 na plac wymaga\u0142o setek robotnik\u00f3w, zaprz\u0119g\u00f3w konnych i skrupulatnej koordynacji, a ostateczne wzniesienie obelisku uda\u0142o si\u0119 wykona\u0107 w ci\u0105gu jednego dnia, bez u\u017cycia nowoczesnych maszyn.<\/p>\n

Podczas robienia zdj\u0119\u0107 placu odwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 i umie\u015bci\u0142em obelisk w centrum kadru<\/a> \u2013 g\u00f3ruj\u0105cy nad kolumnadami Berniniego na tle dramatycznego, roz\u015bwietlonego nieba. Plac \u015bw. Piotra rozci\u0105ga si\u0119 ze wschodu na zach\u00f3d, wi\u0119c w okolicach r\u00f3wnonocy \u015bwiat\u0142o idealnie wsp\u00f3\u0142gra z jego symetri\u0105. Ten sam efekt wykorzysta\u0142em przy Koloseum.<\/p>\n

\"The<\/a>
Zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca na Placu \u015bw. Piotra, z obeliskiem watyka\u0144skim si\u0119gaj\u0105cym w dramatyczne rzymskie niebo.<\/figcaption><\/figure>\n

Kiedy warto odwiedzi\u0107 Rzym<\/h2>\n

Sp\u0119dzili\u015bmy w Rzymie dziesi\u0119\u0107 dni w okolicach id\u00f3w marca i ka\u017cdego dnia mieli\u015bmy \u015bwietne \u015bwiat\u0142o. To by\u0142o niesamowite, ale te\u017c wyczerpuj\u0105ce, bo trzeba by\u0142o wstawa\u0107 o \u015bwicie. Ka\u017cdego. Jedynego. Dnia.<\/p>\n

Marzec ma jedn\u0105 konkretn\u0105 zalet\u0119: tu\u017c przed r\u00f3wnonoc\u0105 s\u0142o\u0144ce wschodzi dok\u0142adnie na wschodzie, a zachodzi dok\u0142adnie na zachodzie, co idealnie pokrywa si\u0119 z orientacj\u0105 zabytk\u00f3w w osi wsch\u00f3d-zach\u00f3d, takich jak Plac \u015bw. Piotra i Koloseum. Wiosn\u0105 i jesieni\u0105 pogoda jest \u0142agodna, a t\u0142umy nie s\u0105 zbyt uci\u0105\u017cliwe; latem jest gor\u0105co i t\u0142oczno; zima jest spokojna i \u0142agodna jak na standardy p\u00f3\u0142nocne. Sprawd\u017a dat\u0119 maratonu rzymskiego przed rezerwacj\u0105 wycieczki w marcu, chyba \u017ce chcesz mie\u0107 ogrodzenia w ka\u017cdym kadrze. Nawet wtedy to ograniczenie zainspirowa\u0142o mnie do zrobienia kilku moich lepszych uj\u0119\u0107.<\/p>\n

Fotografowanie Rzymu<\/h2>\n

Rzym noc\u0105 ukazuje zupe\u0142nie inne oblicze: Panteon, Zamek \u015awi\u0119tego Anio\u0142a, Schody Hiszpa\u0144skie i Fontanna di Trevi nabieraj\u0105 teatralnego blasku. Wci\u0105\u017c najbardziej lubi\u0119 wczesne poranki, bo wtedy mo\u017cna spokojnie fotografowa\u0107, a w Rzymie r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy 6:00 a 10:00 to r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy pustym placem a kolejk\u0105.<\/p>\n

Techniki, kt\u00f3re pomog\u0142y mi w tej podr\u00f3\u017cy: ma\u0142e przys\u0142ony, \u017ceby uchwyci\u0107 gwiazdki s\u0142oneczne i ostro\u015b\u0107 od pierwszego do ostatniego planu, d\u0142ugie czasy na\u015bwietlania, \u017ceby uzyska\u0107 efekt lustrzanej tafli wody, oraz wykorzystywanie wysoko\u015bci wsz\u0119dzie, gdzie si\u0119 da \u2013 nawet na schodach sklepu. Ca\u0142e historyczne centrum zosta\u0142o wpisane na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa w 1980 roku<\/a>, a jego g\u0119sto\u015b\u0107 sprawia, \u017ce warto spacerowa\u0107 z aparatem zawsze pod r\u0119k\u0105. To samo podej\u015bcie przewija si\u0119 przez ca\u0142y przewodnik po Mediolanie<\/a>, przewodnik<\/a> po<\/a> Weronie<\/a> i moje podr\u00f3\u017ce po pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci W\u0142och<\/a>.<\/p>\n